Hantavirüs genellikle enfekte kemirgenlerin dışkı, idrar veya salyasından yayılan parçacıkların solunmasıyla bulaşıyor. İlk belirtiler çoğu zaman yorgunluk, ateş ve kas ağrısı şeklinde başlıyor. Bu durum hastalığın başlangıçta grip benzeri enfeksiyonlarla karıştırılmasına neden olabiliyor. Bazı vakalarda tablo ilerleyerek akciğerlerde hasar, solunum sıkıntısı, böbrek yetmezliği ve kanama gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Ağır hastalarda tedavi destekleyici bakım üzerine kuruluyor; oksijen desteği, solunum cihazı veya diyaliz gerekebiliyor.

Yeni Aşı Adayı Laboratuvar Aşamasında

İngiltere’deki Bath Üniversitesi’nde görev yapan bilim insanları, hantavirüs grubundan Hantaan hastalığına karşı yeni bir aşı adayı geliştirdi. Yapılan ilk laboratuvar ve hayvan deneylerinde güçlü bir bağışıklık yanıtı elde edildiği bildirildi. Ancak aşının insanlarda kullanıma sunulabilmesi için kapsamlı klinik çalışmaların tamamlanması gerekiyor. Bu sürecin zaman alacağı belirtiliyor.

Araştırma ekibi, geliştirilen aşının düşük sıcaklıklarda saklanma zorunluluğunu azaltacak yöntemler üzerinde de çalışıyor. Böylece salgın bölgelerine taşınması daha kolay bir formül hedefleniyor.

Salgının Kaynağı Araştırılıyor

MV Hondius’taki vakaların kaynağı henüz netleşmiş değil. Virüsün gemideki olası bir kemirgen temasından mı yoksa yolcuların seyahat öncesi ziyaret ettiği bir alandan mı bulaştığı inceleniyor. Andes türünün tespit edildiği belirtilirken, bu türün insandan insana bulaşma ihtimali üzerinde de duruluyor. Yetkililer temaslı kişilere ulaşarak test ve izolasyon sürecini takip ediyor.Hantavirüsün kuluçka süresinin haftalarca sürebilmesi, salgın yönetimini zorlaştırabiliyor. Bu nedenle riskli temas ihtimali olan kişilerin sağlık otoritelerinin yönlendirmelerine uyması isteniyor.

Konu, benzer şikayetlerle sağlık kuruluşuna başvuran kişilerde hastalık öyküsünün tanı sürecindeki belirleyici rolüyle gündemde kalmaktadır. Ateşle başlayan halsizlik, tek başına hastalığın adını koymaya yetmemektedir. Temas geçmişi, belirtilerin başlama süresi, solunum bulgularının seyri tanısal ayrımı güçlendirmektedir. Yanlış algı, iki enfeksiyonun aynı yolla yayıldığı düşüncesinden beslenmektedir.

Hantavirüs ile Koronavirüs Belirti Benzerliği Neden Karıştırılıyor

Yüksek ateşle başlayan bir gece, sıradan bir üşütme sanılan halsizlikle ağırlaşabiliyor. Öksürük uzadıkça akla farklı hastalık adları geliyor. Nefesin daraldığı anlarda endişe büyüyor. Hangi virüsün kapıdan girdiği ilk saatlerde belirsiz kalıyor. Asıl ayrım, temas öyküsü içinde yavaş yavaş belirginleşiyor.

Hantavirüs enfeksiyonu, kemirgenlerin idrarı, dışkısı, tükürüğüyle kirlenen alanlarda temas sonrası ortaya çıkabilmektedir. Virüsün vücuda alınmasının ardından belirtiler hemen başlamayabilir. Süre değişkendir. Hastalık erken dönemde yüksek ateş, yoğun halsizlik, kas ağrısı, baş ağrısı, mide bulantısı, karın ağrısı şikayetleriyle ilerlemektedir.

Koronavirüs kaynaklı enfeksiyonlarda da ateş, halsizlik, öksürük, boğaz ağrısı, kas ağrısı, nefes darlığı görülebilir. İlk bakışta belirti benzerliği oluşmaktadır. Ayrım, bulaşma yolu üzerinden netleşir. Koronavirüs solunum yolu damlacıklarıyla yakın temas sonrası yayılım göstermektedir. Bulaşma kaynağı tanısal yön çubuğu işlevi görür.

Belirti benzerliği en fazla ilk günlerde karışıklık yaratmaktadır. Ateş, ağrı, halsizlik tek bir enfeksiyona özgü kabul edilmez. Hantavirüs açısından kemirgen barınan kapalı alanların temizliği sırasında oluşan toz teması sorgulanmaktadır. Koronavirüs açısından yakın temas halkası araştırılır. İki virüs farklı hikâye üzerinden kayda geçmektedir.

Belirtilerin sıralanışı tanısal değerlendirmeye dahil edilmektedir. Hantavirüs vakalarında mide bulantısı, karın ağrısı, kas ağrısının ardından solunum sıkıntısı gelişebilir. Koronavirüs vakalarında boğaz ağrısı, burun akıntısı, öksürük, koku-tat kaybı araştırılır. Her belirti tek başına kesin anlam taşımaz. Şikayet zinciri tabloyu okutan harita işlevi üstlenmektedir.

Hantavirüs şüphesinde kapalı depo, kırsal alan, kemirgen dışkısı taşıyan ortamla temas bilgisi öne çıkmaktadır. Koronavirüs şüphesinde yakın temas, kalabalık alan, solunum yolu yakınmaları daha ayrıntılı incelenir. Benzer belirti listesi tek başına tanı koydurmaz. Hastanın bulunduğu mekân, temas kurduğu ortam, şikayetin kaç günde ağırlaştığı ayrı ayrı kayda geçmektedir.

Tanı sürecinde laboratuvar incelemesi gerekli görülmektedir. Muayene bulguları belirleyicidir. Sağlık geçmişi, temas öyküsü, şikayetlerin ilerleme hızı klinik karar sürecini yönlendirir. Solunum sıkıntısının artması, halsizliğin derinleşmesi, ateşin uzun sürmesi hastanın yakın izlemini zorunlu kılmaktadır. Erken kararsızlık tedavi planını geciktirebilir.

Hantavirüs ilerlediğinde akciğer tutulumu, nefes darlığında artış, tansiyon düşüklüğü, böbrek fonksiyonlarında bozulma izlenebilir. Koronavirüs seyrinde de solunum sıkıntısı ağırlaşabilmektedir. Erken ayrım takip planını doğrudan değiştirir. Risk öyküsü taşıyan hastalarda belirtilerin hafife alınmaması gerekmektedir. Hastanenin başvuru eşiği düşük tutulmaktadır.

Hantavirüs ile koronavirüs arasındaki benzerlik, hastalıkların ilk şikayet evresinde görülmektedir. Fark, kaynağın araştırılması sırasında somutlaşır. Kemirgen teması öyküsü taşıyan ateşli hastalarda hantavirüs ihtimali değerlendirilmektedir. Solunum yolu teması bulunan vakalarda koronavirüs olasılığı öncelikli inceleme alanına girmektedir. Sağlık otoritelerinin iki enfeksiyon için ayrı izleme protokollerini güncellemesi yakın dönemde sahaya yansıyacaktır.

Nemlendirici Sonrası Bekleme Süresi Önem Taşıyor

Dermatologlara göre en sık yapılan hata, nemlendirici sürdükten hemen sonra güneş kremi uygulamak. Nemlendiricinin içeriğindeki su ve yağ bazlı bileşenler tamamen emilmeden üzerine sürülen güneş kremi, cilt yüzeyinde homojen şekilde dağılmayabiliyor. Bu da koruyucu filtrenin ciltte sabitlenmesini zorlaştırıyor.

Uzmanlar, nemlendirici uygulandıktan sonra en az 5 ila 10 dakika beklenmesini öneriyor. Cilt ürünü emip kuruduktan sonra güneş kremi sürülmesi, daha dengeli bir koruma sağlıyor. Zaman sorunu yaşayanlar için nemlendirici özellikli güneş kremleri alternatif olarak gösteriliyor.

Yağ Bazlı Ürünler Ve Makyaj Uygulamasına Dikkat

Son dönemde yaygınlaşan yüz yağları da güneş kremi öncesinde dikkatli kullanılmalı. Yoğun yağ bazlı ürünler, güneş kreminin ciltle bütünleşmesini zorlaştırabiliyor. Aynı şekilde güneş kremi sürüldükten hemen sonra fondöten uygulanması da koruma tabakasını etkileyebiliyor. Uzmanlar, güneş kremi uygulandıktan sonra birkaç dakika beklenmesini ve ürünün ciltte sabitlenmesine fırsat verilmesini tavsiye ediyor.

Ayrıca güneş kremi sürüldükten hemen sonra dışarı çıkmak da önerilmiyor. Ürünün ciltte etkin hale gelmesi için yaklaşık 15-20 dakika önce uygulanması gerektiği belirtiliyor. Doğru sırayla ve yeterli süre beklenerek kullanılan güneş kremi, yaz aylarında cilt sağlığını korumada önemli rol oynuyor.

Tek İstisna Günlük Adım Sayısı

O’Sullivan’ın dikkat ettiği tek sağlık göstergesi ise günlük adım sayısı . Ünlü nörolog, adım sayısını takip etmenin kendisini daha fazla hareket etmeye teşvik ettiğini ifade ediyor. Ona göre önemli olan her veriyi ölçmek değil, kişiyi sağlıklı bir davranışa yönlendiren basit ve etkili bir metriği seçmek.

Her Değişim Hastalık Değil

Kalp atış hızındaki artış, sindirim hareketleri ya da stres anındaki nabız yükselmesi gibi değişimlerin çoğu sağlıklı bir bedenin doğal tepkileri olarak değerlendiriliyor . Ancak bu verilerin sürekli görünür hale gelmesi, bazı kişilerde “Bir sorun mu var?” düşüncesini tetikleyebiliyor.O’Sullivan, insanların cihaz ekranındaki sayılardan ziyade genel olarak kendilerini nasıl hissettiklerine odaklanmaları gerektiğini savunuyor.

Uyku Takibine Farklı Bakış

Uyku konusunda da benzer bir yaklaşım öneriliyor . Kaç saat uyunduğuna ya da uygulamanın verdiği puana takılmak yerine sabah dinlenmiş uyanıp uyanmadığına bakmanın daha anlamlı olduğu ifade ediliyor. Gün içinde normal şekilde işlerini yapabilen bir kişinin büyük ihtimalle yeterince uyuduğu belirtiliyor.

Fazla Test Her Zaman Daha İyi Değil

O’Sullivan, yalnızca giyilebilir cihazlara değil, artan koruyucu test trendine de dikkat çekiyor . Tam vücut MR’ları ve kapsamlı sağlık taramalarının bazı durumlarda yanlış pozitif sonuçlara yol açabileceği ve gereksiz kaygı oluşturabileceği vurgulanıyor.Bununla birlikte, bilimsel rehberlere dayanan rutin taramaların zamanında yapılması gerektiği de belirtiliyor. Kolonoskopi ve rahim ağzı kanseri taramaları gibi standart kontrollerin önemine dikkat çekiliyor.Uzman nöroloğa göre temel soru şu: Yapılan takip ya da test gerçekten sağlığı korumaya yardımcı mı, yoksa gereksiz endişe mi yaratıyor? Onun cevabı net: Her şeyi ölçmeye çalışmak yerine gerçekten işe yarayanı seçmek gerekiyor.

Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği ve ilgili genelgeler çerçevesinde Aile Hekimliği Ek Tercih ve Yerleştirme Komisyonu tarafından yürütülecek olan yerleştirmelerle ilgili tüm düzenlemeler, İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü'nün resmi web sitesinde (https://istanbulism.saglik.gov.tr/) yayımlanacak. Başvuru yapacak adayların bu duyuruları düzenli olarak takip etmeleri önemle rica edildi.

Başvuru Süreci ve İlgili Belgeler

İlan metni, uygulama takvimi, boş pozisyonlar ve başvuru formlarına ilişkin detaylı bilgilere Müdürlüğün web sitesi üzerinden ulaşılabilecek. Yer değiştirme ve ilk başvuru formları da adayların erişimine sunuldu. Başvuruda bulunacak adayların, Sağlık Bakanlığı veya diğer kamu kurumlarında çalışanlar için özel olarak hazırlanan başvuru formlarını dikkatlice incelemeleri gerekmektedir.

“Bir Ömür Boyu Unutulmayacak Hatıranın Şahidi”

Bakanlık paylaşımında, “Bir ömür boyu unutulmayacak o en güzel hatıranın en zarif şahidi onlar. İyi ki varsınız.” ifadelerine yer verdi. Mesajda, ebelerin yalnızca sağlık çalışanı değil, aynı zamanda ailelerin en özel anlarına eşlik eden kişiler olduğu aktarıldı. Anne ve bebek sağlığının korunmasında yürütülen çalışmaların merkezinde yer alan ebelerin, doğum sürecinin her aşamasında aktif rol aldığı hatırlatıldı.

Ebeler Haftası kapsamında yapılan bu paylaşım ile sahada görev yapan tüm ebelerin emekleri selamlandı. Bakanlık, sağlık sisteminin güçlenmesinde ebelerin katkısının büyük olduğunu belirterek haftalarını kutladı.

Beynin karmaşık yapısı nedeniyle teşhis ve tedavi sürecinin hassasiyet gerektirdiğini ifade eden Göçmen, gelişen teknolojiler sayesinde artık hastaya özel tedavi yöntemlerinin uygulanabildiğini aktardı. Dünya genelinde 130’dan fazla türü bulunan beyin tümörlerinde erken farkındalığın büyük önem taşıdığı kaydedildi.

Hangi Belirtiler Ciddiye Alınmalı?

Dünya genelinde akciğer ve meme kanserine bağlı ölümlerde düşüş yaşanırken, beyin tümörlerine bağlı ölüm oranlarının yüzde 3 seviyesinde sabit seyrettiği bildirildi. Çocukluk çağı tümörlerinde ise beyin tümörleri ilk sıralarda yer alıyor. Uzmanlar, beyin tümörlerinde standart bir tarama yönteminin bulunmadığını, bu nedenle belirtilerin dikkate alınması gerektiğini ifade ediyor.

Baş ağrısı, bulantı, kusma, görme bozukluğu, bilinç değişikliği, epilepsi nöbetleri, kol ve bacaklarda güçsüzlük, sinirlilik, işitme kaybı, konuşma ve anlama güçlüğü gibi belirtilerin bir arada ya da tek başına görülmesi durumunda doktora başvurulması gerekiyor. Ayrıca dengesizlik, el ve ayaklarda büyüme gibi farklı şikâyetler de beyin tümörlerinin işareti olabiliyor. Özellikle 10 yaş altı ve 50 yaş üstünde ilk kez ortaya çıkan baş ağrıları ile ağrının şiddet ve karakter değiştirmesi dikkatle değerlendirilmeli.

Beyin tümörlerinin tedavisinde artık multidisipliner yaklaşımlar uygulanıyor. Nöroloji, radyoloji, patoloji, beyin cerrahisi ve onkoloji uzmanlarının yer aldığı konseylerde hastaya özel yol haritası belirleniyor. Moleküler patoloji ve yeni nesil dizileme yöntemleri sayesinde tümörün genetik özellikleri analiz edilerek hedefe yönelik akıllı ilaçlar seçilebiliyor. Hibrit ameliyathaneler, nöronavigasyon sistemleri, fonksiyonel MR ve traktografi gibi teknolojiler operasyonların daha güvenli şekilde gerçekleştirilmesine imkân tanıyor. Cerrahi müdahalenin mümkün olmadığı durumlarda ise stereotaktik biyopsi yöntemiyle yüksek doğruluk oranıyla tanı konulabiliyor.

Neden Belirti Vermeden İlerliyor

Üroloji Uzmanı Prof. Dr. Tolga Akman, böbrek kanserinde son yıllarda belirgin bir artış yaşandığını belirtiyor. Böbreğin anatomik yapısı nedeniyle tümör büyümesini uzun süre tolere edebildiğini ifade eden Akman, erken dönemde ağrı ya da belirgin şikayet oluşmadığını söylüyor.

Üroloji Uzmanı Prof. Dr. Melih Balcı ise böbreklerin vücutta derin yerleşimli organlar olduğunu, bu nedenle gelişen kitlelerin uzun süre çevre dokulara baskı yapmadan büyüyebildiğini dile getiriyor. Böbrek dokusunun ağrıya duyarlı olmaması da hastalığın erken dönemde fark edilmemesine neden oluyor.

En Sık Görülen Belirtiler Neler

Uzmanlara göre hastaların önemli bir kısmı başka bir nedenle yapılan görüntüleme sırasında tesadüfen tanı alıyor. Belirti görülen durumlarda ise idrarda kan, yan ağrısı, bel bölgesinde kitle hissi, açıklanamayan kilo kaybı, halsizlik ve kansızlık ön plana çıkıyor. İleri evrelerde ateş, gece terlemesi ve kemik ağrıları da tabloya eklenebiliyor.

Kimler Risk Altında

Böbrek kanseri yalnızca aile öyküsü olan kişilerde görülmüyor. Sigara kullanımı, fazla kilo, yüksek tansiyon, uzun süreli ağrı kesici kullanımı ve kronik böbrek hastalığı önemli risk faktörleri arasında yer alıyor. Uzmanlar özellikle sigaranın en güçlü risk faktörlerinden biri olduğuna dikkat çekiyor.

Hastalık en sık 50 yaş sonrası dönemde görülüyor ve erkeklerde kadınlara göre daha yaygın seyrediyor. Risk grubunda yer alan kişilere düzenli ultrason kontrolleri öneriliyor.

Tedavi Seçenekleri Neler

Erken evrede yakalanan böbrek kanserinde böbreği koruyan cerrahi yöntemler uygulanabiliyor. Tümörün boyutuna ve yerine göre yalnızca tümör çıkarılabiliyor. İleri evrelerde ise böbreğin tamamının alınması gerekebiliyor. Metastatik hastalıkta cerrahiye ek olarak akıllı ilaçlar ve immünoterapi seçenekleri devreye giriyor. Uzmanlar, erken tanının yaşam süresi ve yaşam kalitesi üzerinde belirleyici olduğunu vurguluyor.

Bilimsel Veriler Ne Söylüyor

The Lancet Obstetrics, Gynaecology & Women’s Health dergisinde yayımlanan geniş kapsamlı analizde, gebelikte parasetamol kullanımının çocuklarda otizm, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu ya da zihinsel gelişim sorunlarıyla anlamlı bir bağlantı göstermediği belirtildi. Çok sayıda araştırmanın birlikte değerlendirildiği çalışmada, mevcut bulguların bu iddiaları desteklemediği aktarıldı.

Uzmanlar, gebelikte ateşin kontrol altına alınmamasının ya da şiddetli ağrıların tedavi edilmemesinin hem anne hem de bebek açısından risk oluşturabileceğini belirtiyor. Bu nedenle “hiç ilaç kullanmamak daha güvenlidir” yaklaşımının her durumda doğru olmadığı ifade ediliyor.

Her Gebelik Süreci Farklıdır

Uzmanlar, her anne adayının sağlık durumunun farklı olduğuna dikkat çekerek ilaç kullanımına ilişkin kararların kişisel değerlendirmelerle alınması gerektiğini vurguluyor. Sosyal medya içeriklerine göre değil, gebeliği takip eden hekimle birlikte karar verilmesinin önemine işaret ediliyor.

Otizm spektrum bozukluğunun tek bir nedene bağlı gelişmediği, genetik ve çevresel birçok faktörün birlikte rol oynadığı karmaşık bir süreç olduğu belirtiliyor. Bu nedenle tek bir ilacı sorumlu göstermeninin bilimsel verilerle örtüşmediği ifade ediliyor.

Uzmanlara göre doğru bilgiye ulaşmak ve tedavi sürecini doktor kontrolünde yürütmek, hem anne hem de bebek sağlığı açısından en güvenli yaklaşım olarak öne çıkıyor.

Su Teresi Neden Listenin İlk Sırasında Yer Aldı?

Araştırmada su teresi, kalori başına sunduğu yüksek vitamin ve mineral oranıyla zirveye çıktı. Değerlendirmeye göre bu sebze 100 puan alarak listenin en üst basamağına yerleşti. Su teresinin ardından Çin lahanası 91,99 puanla, pazı ise 89,27 puanla sıralamaya girdi.

Listede dikkat çeken ayrıntılardan biri de meyvelerin durumu oldu. Meyveler arasında en yüksek puanı alan limon, genel sıralamada 28. sırada kaldı. Bu tablo, besin yoğunluğu açısından yapraklı sebzelerin çok daha üst sıralarda bulunduğunu gösterdi.

Su teresi; A, K, E, C ve B9 vitamini yönünden zengin içeriğiyle öne çıkıyor. Aynı zamanda kalsiyum, magnezyum, potasyum ve demir de içeriyor. Acımsı tadını veren glukosinolatlar nedeniyle sağlık alanındaki araştırmalarda da sık sık gündeme geliyor. Doğal su kaynaklarının çevresinde ve nemli alanlarda yetişebilen bu bitkinin tüketiminde temizlik konusu önem taşıyor. Doğadan toplanan su teresinin temiz sularda yetişmiş olması gerekiyor. Tüketmeden önce çok iyi yıkanması tavsiye ediliyor.

Bilim insanları, su teresinin besin değerinden daha fazla yararlanmak için çiğ tüketilmesini öneriyor. Isıl işlem gördüğünde C vitamini ve bazı B vitaminlerinde kayıp yaşanabiliyor. Salatalarda, sandviçlerde, smoothielerde ya da yemeklerin üzerinde taze şekilde kullanılabiliyor. Ancak lif oranının düşük olması nedeniyle brokoli gibi lif bakımından daha güçlü sebzelerle birlikte tüketilmesi öneriliyor.

İl Sağlık Müdürü Uzm. Dr. Mustafa Özkan Gün, hastanenin ana binası ve ek binalarında tespit edilen ciddi yapısal riskler nedeniyle bu kararın alındığını belirtti. Sağlık Bakanlığı Sağlık Yapıları Yıkım Değerlendirme Komisyonu tarafından 21 Mart 2025 tarihinde yıkım kararı alınan hastane için, 26 Eylül 2025'te İl Sağlık Müdürlüğü'ne bilgi iletildi. Yapılan idari ve teknik değerlendirmeler sonucunda, sağlık hizmetinde aksama yaşanmaması ve vatandaşların mağduriyetinin en aza indirilmesi amacıyla hastanenin Atatürk Devlet Hastanesi'ne bağlı ek binaya taşınmasına, Sayın Valimizin başkanlığında oluşturulan komisyon tarafından karar verildi.

Yeni Adreste Hizmet Başlangıcı

Yapılan düzenlemelerin ardından, Uzunmehmet Göğüs ve Meslek Hastalıkları Hastanesi, 23 Nisan 2026 Perşembe gününden itibaren Atatürk Devlet Hastanesi Ek Binası'nda vatandaşlara hizmet vermeye devam edecek.

Ambulansla Havalimanına Götürüldü

Yoğun bakım ekibinin gözetiminde ambulansla Tokat Havalimanı’na götürülen bebek, burada hazır bekleyen ambulans uçağa alındı. Nakil sırasında tüm tıbbi cihazlar ve uzman personel eşliğinde gerekli önlemler alındı. Sağlık ekipleri, uçuş öncesi son kontrolleri yaparak bebeği güvenli şekilde uçağa yerleştirdi.

Ankara’da Tedavi Altına Alınacak

18 günlük bebek, ambulans uçakla Ankara’ya sevk edilerek Ankara Etlik Şehir Hastanesi’ne ulaştırıldı. Burada ileri tetkik ve tedavi sürecinin sürdürüleceği öğrenildi. Yetkililer, sevk işleminin planlandığı şekilde tamamlandığını bildirdi.

Doğru Beslenme Ve Uyku Beyni Destekliyor

Brett Osborn, zihinsel canlılığın korunmasında doğru beslenmenin temel unsurlardan biri olduğunu dile getirdi. Uzmanlara göre yalnızca beslenme değil, düzenli egzersiz ve yeterli uyku da beyin sağlığında etkili. Ulusal Ruh Sağlığı Enstitüsü’nde görev yapan Philip Gold, beynin kendini büyük ölçüde uyku sırasında yenilediğini belirtti. Nörodejeneratif hastalıklar üzerine çalışmalar yapan Dale Bredesen ise enerji üretimi ve inflamasyonun Alzheimer gelişiminde rol oynadığını ifade etti. Uzmanlar, sağlıksız beslenmenin hem bağırsak sağlığını hem de beyin fonksiyonlarını olumsuz etkileyebileceğini bildiriyor.

Beyin Sağlığı İçin Öne Çıkan 11 Gıda

Avokado: Tekli doymamış yağlar içerir ve beyne kaliteli enerji sağlar.

Brokoli: Sulforafan bileşiği sayesinde inflamasyonun azalmasına katkı sunar.

Yaban mersini: Flavonoid bakımından zengindir, sinir hücrelerini destekler ve beyin kan akışını artırır.

Yumurta: Kolin içerir, hafızada rol oynayan asetilkolin üretimine katkı sağlar.

Yağlı balıklar: Somon, sardalya ve uskumru omega 3 yağ asitleri içerir, bilişsel fonksiyonları destekler.

Yeşil yapraklı sebzeler: Ispanak ve lahana gibi sebzeler magnezyum içerir, bilişsel performansa katkı sunar.

Ton balığı: Tirozin amino asidi içerir, dopamin ve norepinefrin üretiminde rol oynar.

Zerdeçal: Kurkumin içeriğiyle beyin sağlığını destekler.

Zencefil: Sinir hücrelerini korumaya yardımcı olur.

Ginkgo biloba: Hafıza ve bilişsel işlevler üzerinde olumlu etkileriyle bilinir.

Fermente gıdalar: Kefir, yoğurt ve turşu bağırsak sağlığını destekler, bağırsak ile beyin arasındaki bağlantıya katkı sağlar.

Hekim Kontrolü Olmadan Ayırt Etmek Kolay Değil

Kardiyoloji ve İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Abdi Sağcan, kalp krizi ile panik atak belirtilerinin zaman zaman birbirine benzediğini ifade ediyor. Panik atakta göğüste baskı, sıkışma ya da batma hissi görülebiliyor. Kalp krizinde ise daha yoğun bir baskı ve ezilme hissi tarif ediliyor. Panik atak sırasında kişi hızlı ve yüzeyel nefes alırken, kalp krizinde gerçek anlamda nefes alamama hissi oluşabiliyor.

Kalp atışları panik atakta hızlanırken, kalp krizinde ritim bozukluğu ortaya çıkabiliyor. Soğuk terleme her iki durumda da görülebilse de kalp krizinde daha belirgin olabiliyor. Panik atakta yoğun bir korku hali ön plandayken, kalp krizinde fiziksel durumun kötüleştiği hissi ağır basıyor.

Göğüs ağrısının süresi ve yayılımı da ayırıcı bir unsur olarak öne çıkıyor. Yeni başlayan ve 5-10 dakikadan uzun süren, sol kola, çeneye ya da sırta yayılan göğüs ağrılarında acil yardım istenmesi gerekiyor. Kalp krizinde ağrı genellikle pozisyonla değişmezken, panik atakta belirtiler stresle başlayabiliyor ve zamanla azalabiliyor.

Hangi Durumlarda Acil Müdahale Gerekir

Uzmanlara göre göğüs ağrısının baskı, yanma veya sıkışma şeklinde olması ve uzun sürmesi durumunda dikkatli olunmalı. Ağrıya mide bulantısı, yoğun terleme ve nefes darlığı eşlik ediyorsa vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalı. Dudaklarda morarma, ani gelişen şiddetli nefes darlığı ve daha önce yaşanmamış bir tablo da acil değerlendirme gerektiriyor.

İlk kez panik atak benzeri şikayet yaşayanlarda, 40 yaş üzerinde başlayan ataklarda ya da bilinen kalp hastalığı bulunan kişilerde ayrıntılı inceleme yapılması gerekiyor. Sigara kullanımı, hipertansiyon, diyabet ve ailede kalp hastalığı öyküsü de risk değerlendirmesinde dikkate alınıyor.

Tanı sürecinde EKG, troponin testi ve ritim takibi gibi temel incelemeler yapılıyor. Gerekli görülürse ileri görüntüleme yöntemlerine başvuruluyor. Uzmanlar, benzer belirtilerin mutlaka ciddiyetle ele alınması gerektiğini ve hem kardiyoloji hem de psikiyatri uzmanlarının birlikte değerlendirme yapmasının önem taşıdığını belirtiyor.

23 Nisan’da Acil Servisler Açık Mı

Resmi tatillerde hastanelerin acil servis bölümleri hizmet vermeye devam ediyor. 23 Nisan’da da acil servisler 7 gün 24 saat esasına göre açık olacak. Acil müdahale gerektiren durumlarda vatandaşlar en yakın hastanenin acil servisine başvurabilecek.

Aile Sağlığı Merkezleri Çalışacak Mı

Aile Sağlığı Merkezleri ve sağlık ocakları 23 Nisan günü kapalı olacak. Aile hekimleri resmi tatil kapsamında hizmet vermeyecek. Aşı, reçete yenileme ve rutin kontroller gibi işlemler 24 Nisan Cuma gününden itibaren yeniden yapılabilecek.

Araştırmada Hangi Hastalıklarda Düşüş Görüldü?

Araştırma sonuçlarına göre yüksek yoğunluklu egzersiz yapan kişilerde demans riski yüzde 63, tip 2 diyabet riski yüzde 60, yağlı karaciğer hastalığı riski yüzde 48 daha düşük çıktı. Tüm nedenlere bağlı ölüm riski yüzde 46, kronik solunum yolu hastalıkları riski yüzde 44, kronik böbrek hastalığı riski yüzde 41, bağışıklık sistemi hastalıkları riski yüzde 39, kardiyovasküler olay riski yüzde 31 oranında azaldı. Atriyal fibrilasyon olarak bilinen kalp ritim bozukluğunda da yüzde 29’luk düşüş kaydedildi. Çalışmada dikkat çeken nokta, bu etkinin çok uzun antrenmanlarla değil, gün içine yayılan kısa ama tempolu hareketlerle ilişkili olması oldu.

Yüksek Yoğunluklu Egzersiz Günlük Hayata Nasıl Uygulanır?

Uzmanlara göre yüksek yoğunluklu aktiviteyi anlamanın en pratik yolu konuşma testiyle ölçülüyor. Egzersiz sırasında rahat şekilde cümle kurulabiliyorsa tempo düşük ya da orta seviyede kabul ediliyor. Nefes nefese kalınıp sadece kısa kelimeler söylenebiliyorsa aktivite yüksek yoğunluklu sayılıyor. Koşu, hızlı bisiklet sürme, merdivenleri tempolu çıkma ya da ağır alışveriş poşetlerini taşıma bu gruba giriyor. Günlük yaşamda asansör yerine merdiven kullanmak, yürüyüş sırasında kısa süreli tempo artışı yapmak ya da yüzme esnasında kısa aralıklarla hızlanmak bu yönteme örnek gösteriliyor. İleri yaş grubunda ya da hareket kısıtlılığı yaşayan kişilerde yoğunluk seviyesi kişisel duruma göre değişiyor. Bu grupta sandalyeden hızlı şekilde kalkıp oturmak bile yoğun egzersiz kabul edilebiliyor. Yeni egzersiz düzenine başlamadan önce hekim görüşü alınması öneriliyor.

Doktorlar İlk Başta Farklı Nedenler Üzerinde Durdu

Jayne Pilkington, kaşıntıların ilk döneminde ellerini ve ayaklarını kanayana kadar kaşıdığını anlattı. Akşam saatlerinde başlayan bu durumun sabaha kadar sürdüğünü söyleyen Pilkington, bu yüzden ertesi gün işini yapmakta zorlandığını aktardı. İlk muayenelerde demir eksikliği gibi farklı olasılıklar araştırıldı. Testlerin ardından belirgin sonuç çıkmayınca, yaşadığı sorunun psikolojik olabileceği ifade edildi.

Aylar geçtikçe tablo ağırlaştı. Kaşıntılar gündüz saatlerinde de devam etmeye başladı, ayak tabanlarında yaralar oluştu ve yürümekte zorlandı. Bu süreçte defalarca sağlık kuruluşuna başvurduğunu belirten Pilkington, yanıt alamayınca araştırmasını kendi yaptı. Sonunda karaciğer fonksiyon testi talep etti. Test sonuçlarında karaciğer değerlerinin normal dışında olduğu görüldü ve ardından primer biliyer siroz tanısı gündeme geldi.

Karaciğer Nakliyle Kaşıntı Sona Erdi

Paylaşılan bilgilere göre primer biliyer siroz, karaciğerdeki küçük safra kanallarının bağışıklık sistemi tarafından hedef alınmasıyla gelişen otoimmün hastalık olarak tanımlanıyor. Bu süreçte safra akışı bozulabiliyor, bu da ciltte yoğun kaşıntıya neden olabiliyor. Uzmanlar, uzun süren kaşıntının sadece cilt sorunu olarak değerlendirilmemesi gerektiğini, karaciğer, böbrek, tiroit ve bazı kan hastalıklarının da benzer belirti verebileceğini ifade ediyor.

Jayne Pilkington’a tanı konulduktan sonra farklı tedaviler uygulandı ancak beklenen rahatlama sağlanamadı. Şikayetlerin yıllar boyunca sürmesi nedeniyle 2021’de kendisine tek seçeneğin karaciğer nakli olduğu bildirildi. Nakil listesine alınan Pilkington’a uygun organ Aralık 2023’te bulundu. Ameliyat sonrası uyandığında, dokuz yıldır peşini bırakmayan kaşıntının sona erdiğini söyledi. Pilkington, ısrarcı davranarak test istemesinin tanıya ulaşmasında etkili olduğunu dile getirdi.

Kortizol Vücutta Hangi Görevi Üstleniyor?

Kortizol, stres anında devreye giren temel hormonlar arasında yer alıyor. Prof. Dr. Hülya Gözü’nün aktardığına göre bu hormon, “savaş ya da kaç” tepkisini destekliyor ve vücudun stres karşısında ayakta kalmasına katkı sağlıyor. Bunun yanında karbonhidrat, yağ ve protein metabolizmasında da görev üstleniyor. Kan şekeri düzeyini artırarak enerji ihtiyacına yanıt veriyor, bağışıklık tepkilerini düzenliyor ve inflamasyon kontrolünde etkili oluyor. Aynı zamanda damar tonusunu artırarak tansiyon üzerinde de rol oynuyor. Kortizol seviyesi gün boyunca aynı kalmıyor. Sabah saatlerinde daha yüksek seyreden hormon, akşam saatlerine doğru düşüyor. Bu nedenle kortizol ölçümü çoğunlukla sabah erken saatlerde yapılıyor. Hormon düzeyindeki yükselme her durumda günlük stres kaynaklı olmuyor. Prof. Dr. Gözü, bazı hastalıklarda aşırı kortizol üretiminin Cushing sendromuna yol açabildiğini, bunun da adrenal bezlerin fazla çalışması ya da hipofiz bezinden aşırı ACTH salgılanmasıyla ilişkili olabildiğini belirtiyor.

Kortizol düzeyinin yüksek seyretmesi halinde vücutta farklı işaretler görülebiliyor. Yorgunluk, halsizlik, karın çevresinde ve yüzde yağlanma, ciltte incelme, kolay morarma, kas gücünde azalma, hipertansiyon, ruh halinde değişim, depresyon, anksiyete ve adet düzensizlikleri bunlar arasında yer alıyor. Prof. Dr. Gözü, bu tabloyla başa çıkmada yaşam alışkanlıklarının önemli olduğuna dikkat çekiyor. Stres kontrolü, derin nefes çalışmaları, düzenli hareket, dengeli beslenme ve yeterli uyku, kortizol yönetiminde etkili adımlar arasında gösteriliyor. Sosyal medyada sık kullanılan bazı tanımlar dikkat çekse de, kortizol konusu yalnızca dış görünümle sınırlı değil. Hormonun vücutta üstlendiği görevler, günlük yaşamın birçok alanını doğrudan etkiliyor.

“Zımni Ret” Değerlendirmesi Dava Sürecini Belirledi

Süreç, avukat İlayda Öner Uslu’nun HPV aşısının ulusal aşı programına alınması ve ücretsiz hale getirilmesi talebiyle yaptığı başvuruyla başladı. Başvurunun Sağlık Bakanlığı tarafından yanıtlanmaması üzerine konu yargıya taşındı. Hukuki süreçte idarenin sessiz kalması “zımni ret” olarak değerlendirildi.

Danıştay 10. Dairesi, dosya incelemesinde geçmiş yıllara ait değerlendirmelerin esas alınmasını ele aldı. Kararda, 12 yıl önceki verilerle hareket edilmesinin sağlık hakkı açısından uygun olmadığına dikkat çekildi. Ayrıca devletin koruyucu sağlık hizmetlerini etkili ve verimli şekilde sunma yükümlülüğü bulunduğu hatırlatıldı.

HPV aşısı, 9 yaşından itibaren uygulanabilen ve rahim ağzı kanserine karşı yüksek koruma sağlayan bir yöntem olarak biliniyor. Türkiye’de üç dozluk aşının maliyetinin 16 bin TL’yi aştığı ifade ediliyor. Bu nedenle aşının ücretsiz sunulması yönündeki talepler uzun süredir gündemde yer alıyor.

Sağlık Bakanlığı daha önce yaptığı açıklamada, HPV aşısının 2025 yılı sonuna kadar ulusal aşı programına dahil edilmesinin planlandığını duyurmuştu. Ancak uygulamanın henüz başlamadığı biliniyor. Danıştay’ın verdiği bu karar, aşının erişilebilirliği konusunda yeni bir hukuki zemin oluştururken, bundan sonraki süreçte atılacak adımlar yakından izlenecek.

Kardiyoloji Uzmanı Mert Palabıyık ve Endokrinoloji Uzmanı Ela Temeloğlu, bu teknolojilerin doğru kullanımının hayati önem taşıdığını belirtiyor. Uzmanlara göre her uyarı ciddi bir sağlık sorunu anlamına gelmeyebilir.

Akıllı Cihazlar Sağlık Takibinde Yeni Dönem

Yeni nesil akıllı saatler, gelişmiş sensörleri sayesinde yalnızca nabız değil, bazı durumlarda tansiyon ölçümü de yapabiliyor. Ayrıca EKG kayıtları alınarak ritim bozukluklarının tespitine katkı sağlanıyor.

Uzmanlar, özellikle anlık ritim bozukluklarının yakalanmasında bu cihazların önemli bir rol oynadığını belirtiyor. Kullanıcılar, rahatsızlık hissettikleri anda cihaz üzerinden veri kaydı alarak doktorlarına daha doğru bilgiler sunabiliyor.

Öte yandan sensörlü şeker ölçüm cihazları da diyabet hastaları için büyük kolaylık sağlıyor. Cilt altına yerleştirilen sistemler sayesinde gün içerisinde yüzlerce kez ölçüm yapılabiliyor ve ani düşüş ya da yükselişler anında fark edilebiliyor.

Sürekli Takip Kaygıyı Artırabiliyor

Uzmanlara göre bu teknolojilerin en büyük risklerinden biri ise psikolojik etkiler. Sürekli veri takibi yapan bazı kişilerde zamanla anksiyete artışı gözlemleniyor.

Özellikle “nabzım yüksek” ya da “düşük” gibi uyarılar nedeniyle hastanelere başvuranların sayısında artış yaşandığı belirtiliyor. Ancak bu verilerin her zaman kesin sonuçlar vermediği ve tek başına teşhis için yeterli olmadığı vurgulanıyor.Doktorlar, akıllı cihazlardan gelen uyarıların mutlaka uzman kontrolünde değerlendirilmesi gerektiğini ifade ederken, bu teknolojilerin doğru kullanıldığında hayat kurtarıcı olabileceğinin altını çiziyor.