Toplardamar Yetmezliğinde Görülen Belirtiler

Prof. Dr. Murat Kadan, toplardamar kapakçıklarının görevini tam olarak yerine getirememesi sonucu gelişen venöz yetmezliğin yalnızca ince damar görünümüyle sınırlı kalmadığını söyledi.

Bacaklarda belirgin damar oluşumu, ağrı, şişlik, kaşıntı, gece krampları, cilt renginde değişiklik, ciltte sertleşme ve uzun süre iyileşmeyen yaraların da hastalığın belirtileri arasında yer aldığını belirten Kadan, bu şikâyetlerin görülmesi halinde vakit kaybetmeden uzman değerlendirmesi yapılmasının önem taşıdığını ifade etti.

Doppler Ultrasonografi Doğru Tanıda Önemli Rol Oynuyor

Prof. Dr. Murat Kadan, bacak damarlarının yalnızca gözle yapılan muayene ile değerlendirilemeyeceğini belirterek, derin toplardamarların ve damar kapakçıklarının durumunun venöz doppler ultrasonografi ile ayrıntılı şekilde incelenmesi gerektiğini söyledi.

Tedavi planının hastalığın nedeni ve damar yapısına göre belirlendiğini aktaran Kadan, uygun hastalarda yüzeyel skleroterapi, köpük skleroterapi, cilt üzerinden lazer uygulamaları ve büyük toplardamarlara yönelik girişimsel tedavilerin tercih edilebildiğini kaydetti.

Filtreli Görseller Gerçek Görünümü Yansıtmıyor

Op. Dr. Çetin Duygu, sosyal medya paylaşımlarında sıkça görülen filtreli yüzler ve dijital olarak şekillendirilen vücut hatlarının gerçek anatomik yapıyla örtüşmediğini söyledi.

Duygu, bazı kişilerin estetik taleplerini sosyal medyadaki düzenlenmiş fotoğraflara göre şekillendirdiğini belirterek, estetik cerrahinin hedefinin kişinin yüz ve vücut yapısına uygun, doğal ve dengeli bir görünüm oluşturmak olduğunu ifade etti. Özellikle gençlerde kusursuz görünme isteğinin arttığını söyleyen Duygu, estetik uygulamalarda her bireyin anatomik özelliklerinin farklı olduğunu ve aynı sonucun herkeste elde edilemeyeceğini dile getirdi.

Estetik Cerrahide Kişiye Özel Planlama Önem Taşıyor

Op. Dr. Çetin Duygu, estetik cerrahinin başka bir kişiyi örnek alarak yapılan bir işlem olmadığını, her operasyonun hastanın yaşı, cilt yapısı, anatomik özellikleri ve beklentileri doğrultusunda planlandığını söyledi.

Son yıllarda doğal görünümün estetik uygulamalarda daha fazla tercih edildiğini belirten Duygu, yüz ifadesini koruyan ve kişinin kendi kimliğini yansıtan sonuçların öne çıktığını aktardı. Estetik kararlarının sosyal medya akımlarına göre değil, uzman hekim değerlendirmesiyle verilmesi gerektiğini dile getiren Duygu, her estetik işlemin tıbbi bir uygulama olduğunu ve süreç boyunca sağlık durumunun dikkate alınmasının büyük önem taşıdığını ifade etti.

TARÇINLA ŞEKERİ AZALTIN

Tarçının kendine özgü aroması sayesinde aşureye yoğun bir lezzet kattığını belirten Sungur, bu sayede ilave şeker miktarının azaltılabileceğini söyledi. Tarçının aynı zamanda tatlının aromasını zenginleştirerek daha dengeli bir lezzet sunduğunu kaydetti. Kuru üzüm, kuru kayısı, incir ve hurma gibi meyvelerin doğal şeker içerikleri sayesinde aşureyi tatlandırırken ilave şeker ihtiyacını azalttığını ifade eden Sungur, bu besinlerin lif, potasyum ve vitamin-mineral yönünden de önemli katkılar sağladığını vurguladı.

NAR TANELERİ HEM LEZZET HEM ANTİOKSİDAN SAĞLIYOR

Aşureye eklenen nar tanelerinin hem görsel açıdan zenginlik kattığını hem de güçlü antioksidan içeriğiyle besin değerini artırdığını belirten Beslenme ve Diyet Uzmanı Tuba Sungur, nar sayesinde şeker ilavesine ihtiyaç duyulmadan daha zengin bir tat elde edilebileceğini söyledi.

Ceviz, badem ve fındık gibi kuruyemişlerin sağlıklı yağ, protein ve mineral açısından değerli besinler olduğunu hatırlatan Sungur, ancak enerji yoğunluklarının yüksek olması nedeniyle aşırı tüketimden kaçınılması gerektiğini belirtti. Kuruyemiş miktarının bir avuçla sınırlandırılmasının daha dengeli bir tercih olacağını ifade etti.

Sağlıklı malzemelerle hazırlanmış olsa bile büyük porsiyonların kalori alımını artırabileceğini belirten Sungur, yaklaşık 200 gramlık orta boy bir kase aşurenin tatlı ihtiyacını karşılamak ve enerji alımını kontrol altında tutmak için yeterli olduğunu söyledi.

AYNI GÜN BAŞKA TATLI TÜKETMEYİN

Aşure tüketilen günlerde baklava, şöbiyet, dondurma veya şerbetli tatlılar gibi ek tatlılardan kaçınılması gerektiğini dile getiren Sungur, tek tatlı tercihini aşureden yana kullanmanın günlük enerji alımını dengelemeye yardımcı olacağını ifade etti.

Beslenme ve Diyet Uzmanı Tuba Sungur, aşurenin ana öğünün hemen ardından değil, ara öğünde tüketilmesini önerdi. Şekersiz çay veya süt ürünleriyle birlikte tüketilen aşurenin daha uzun süre tokluk hissi sağlayabileceğini belirten Sungur, bu yaklaşımın kan şekerindeki ani dalgalanmaların önlenmesine de katkı sağlayabileceğini sözlerine ekledi.

Bosna-Hersek Türk Temsil Heyeti Başkanlığı, Tuzla-Zenivice bölgesinde yaşayan vatandaşlara yönelik sağlık taraması ve diş muayenesi yaptı. Çalışmada bölge halkının temel sağlık kontrolleri gerçekleştirilirken, diş sağlığına ilişkin muayeneler de yapıldı. Yetkililer, insana dokunan her emeğin geleceğe bırakılan en değerli miras olduğu vurgusunu yaparak, bu tür faaliyetlerin dost ve kardeş ülkelerde sürdürüleceğini ifade etti.

Türk Silahlı Kuvvetleri'nin sivil-asker iş birliği kapsamında yürüttüğü faaliyetlerin, insani yardım ve dostluk ilişkilerini güçlendirmeye devam ettiği belirtildi.

Yeni yönetmelikle birlikte, Türkiye'de hızla yaygınlaşan esenlik ve sağlıklı yaşam merkezlerinin faaliyetleri ilk kez kapsamlı bir mevzuat çerçevesine kavuşturulmuş oldu.

Yönetmeliğe göre esenlik merkezlerinde tedavi amacı taşımayan, sağlıklı yaşamı destekleyen çok sayıda hizmet sunulabilecek. Bunlar arasında fizyoterapi, ergoterapi, dil ve konuşma terapisi, psikolojik destek, beslenme danışmanlığı, meditasyon, rehabilitasyon, hidroterapi, balneoterapi, tuz terapisi (haloterapi), güneş terapisi, uyku sağlığı hizmetleri, sanat terapileri, egzersiz programları ile Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp (GETAT) uygulamaları yer alacak.

RUHSAT ZORUNLULUĞU GETİRİLDİ

Yönetmelikle, esenlik merkezi veya ünitesi açacak gerçek ve tüzel kişilerin İl Sağlık Müdürlüklerinden ruhsat alması zorunlu hale getirildi. Ruhsat alan merkezlerin en geç 6 ay içinde faaliyete başlaması gerekecek. Bu süre içinde hizmet vermeyen merkezlerin ruhsatları iptal edilecek.

Yeni düzenlemeye göre; müstakil esenlik merkezlerinin en az 500 metrekare kapalı alana sahip olması, esenlik ünitelerinin ise en az 300 metrekare kapalı alanda ve müstakil girişe sahip olarak faaliyet göstermesi gerekecek. Konaklama tesisleri, spor kulüpleri ile yaşlı ve engelli bakım merkezleri de gerekli izinleri almak şartıyla bünyelerinde esenlik merkezi veya ünitesi açabilecek.

Her merkez ve ünitede bir mesul müdür görevlendirilmesi zorunlu olacak. Ayrıca tüm merkezlerde acil müdahale odası bulunacak ve olası acil durumlarda sevk yapılabilmesi için bir hastane veya uygun sağlık kuruluşuyla iş birliği yapılması gerekecek.

ÜRÜN SATIŞI YASAKLANDI

Yönetmelik kapsamında dikkat çeken düzenlemelerden biri de merkezlerde herhangi bir ürün satışının yasaklanması oldu. Ayrıca ruhsat almadan faaliyet gösterilemeyecek, hizmetler merkez dışına taşınamayacak ve kişi mahremiyeti ile kişisel sağlık verilerinin korunmasına ilişkin hükümler titizlikle uygulanacak.

Merkezlerde sunulan tüm hizmetler elektronik ortamda kayıt altına alınacak ve kişisel sağlık verileri ilgili mevzuat çerçevesinde Sağlık Bakanlığı'nın merkezi sağlık veri sistemine aktarılacak.

Yönetmeliğe aykırı faaliyet gösteren merkezlere idari yaptırımlar uygulanacak. Denetimlerde sağlık ve güvenliği tehlikeye düşüren durumların tespit edilmesi halinde merkezin faaliyeti eksiklik giderilinceye kadar durdurulabilecek. Gerçeğe aykırı belge sunulması veya yanıltıcı bilgi verilmesi durumunda ise ruhsat iptal edilecek.

Yoğun Kokulu Kozmetik Ürünleri Hassas Kişilerde Etkili Olabiliyor

Dermatologlar ve nörologlar, özellikle yoğun parfüm içeren fondöten, pudra, sabitleyici sprey ve benzeri kozmetik ürünlerin bazı kişilerde migren ataklarını tetikleyebileceğini ifade ediyor.

Migren hastalarında koku hassasiyetinin yaygın görüldüğünü belirten uzmanlar, güçlü kokuların sinir sistemi üzerinde uyarıcı etki oluşturabildiğini ve bunun da baş ağrısını başlatabileceğini söylüyor.

Göz çevresine uygulanan kozmetik ürünlerinin ise son kullanma tarihi geçmişse veya cildi tahriş edecek içerikler taşıyorsa göz yorgunluğuna bağlı rahatsızlıklara neden olabileceği belirtiliyor.

İçerik Seçimi Ve Doğru Kullanım Önem Taşıyor

Uzmanlar, makyaj ürünü tercih ederken yoğun parfümlü ürünler yerine "kokusuz" veya "fragrance-free" ibaresi bulunan seçeneklerin değerlendirilebileceğini belirtiyor.

Ayrıca ürünlerin son kullanma tarihine dikkat edilmesi, cilt tipine uygun kozmetiklerin tercih edilmesi ve makyajın gün sonunda mutlaka temizlenmesi öneriliyor.

Bazı kozmetik ürünlerinde bulunan fitalatlar ve çeşitli koruyucu maddeler üzerine çok sayıda bilimsel araştırma yürütülüyor. Bu maddelerin uzun süreli maruziyet durumunda genel sağlık üzerindeki etkileri incelenmeye devam ederken, makyaj ürünlerinin tek başına kronik baş ağrısının doğrudan nedeni olduğunu gösteren kesin bilimsel bir sonucun bulunmadığı belirtiliyor.

Sık tekrarlayan veya şiddetli baş ağrısı yaşayan kişilerin kendi kullandıkları kozmetik ürünlerle belirtiler arasında bir ilişki fark etmeleri halinde dermatoloji ya da nöroloji uzmanına danışmaları tavsiye ediliyor.

Yaygın nedenler şunlardır:

• Stres, kaygı veya panik atak: Yoğun heyecan ve korku sırasında adrenalin artışı titremeye neden olabilir.
• Kan şekeri düşüklüğü (hipoglisemi): Aç kalma, diyabet ilaçları veya aşırı egzersiz sonrası görülebilir. Terleme, çarpıntı ve açlık hissi eşlik edebilir.
• Ateş ve enfeksiyonlar: Özellikle üşüme ve titreme ile birlikte görülebilir.
• Aşırı kafein veya enerji içeceği tüketimi: El ve vücutta titremeye yol açabilir.
• Bazı ilaçların yan etkileri: Astım ilaçları, bazı antidepresanlar ve diğer ilaçlar titremeye neden olabilir.
• Tiroit bezinin fazla çalışması (hipertiroidi): Titreme, çarpıntı, kilo kaybı ve aşırı terleme görülebilir.
• Vitamin ve mineral eksiklikleri: Özellikle B12 vitamini ve magnezyum eksikliği bazı kişilerde titremeye yol açabilir.
• Nörolojik hastalıklar: Parkinson hastalığı, Esansiyel tremor veya diğer sinir sistemi hastalıkları titremenin nedeni olabilir.
• Alkol veya madde yoksunluğu: Düzenli alkol kullanan kişilerde bırakıldıktan sonra titreme görülebilir.

Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden acil tıbbi yardım alınmalıdır:

• Titremeye konuşma bozukluğu, bilinç bulanıklığı veya bayılma eşlik ediyorsa.
• Kol veya bacakta güç kaybı ya da yüzün bir tarafında sarkma varsa.
• Göğüs ağrısı, nefes darlığı veya şiddetli çarpıntı ile birlikte gelişiyorsa.
• Yüksek ateş, havale veya şiddetli kasılmalar varsa.

Titreme birkaç günden uzun sürüyorsa, sık tekrarlıyorsa veya günlük yaşamı etkileyecek düzeydeyse bir dahiliye veya nöroloji uzmanına başvurmanız uygun olur. Doktor; muayenenin yanı sıra kan şekeri, tiroit hormonları, B12 vitamini, elektrolitler ve gerekirse nörolojik değerlendirme isteyebilir.

Ayaklarda Karıncalanma Hissi Neden Olur?

Ayaklarda zaman zaman oluşan karıncalanma uzun süre hareketsiz kalmaya bağlı gelişebilir. Ancak bu durum sık sık yaşanıyorsa farklı sağlık problemlerine işaret edebilir. Özellikle sinir sıkışması, diyabet, dolaşım bozuklukları, siyatik ve periferik nöropati gibi rahatsızlıklar ayaklarda sürekli karıncalanmaya neden olabiliyor. Belirti uzun süre devam ediyorsa bir uzmana danışmak sağlık açısından son derece önemlidir.

Ayaklarda Yanma Hissini Hafife Almayın

Ayak tabanında veya parmaklarda hissedilen yanma birçok kişinin karşılaştığı şikayetlerden biri. Sürekli hale gelen yanma hissi ise sinir irritasyonu, diyabet, vitamin eksikliği, sinir hassasiyeti veya iltihabi hastalıklarla ilişkili olabiliyor. Özellikle geceleri artan yanma hissi yaşam kalitesini düşürebileceği için ihmal edilmemeli ve derhal bir uzmana danışmalı.

Ayak Bileği Ağrısı Farklı Nedenlerden Kaynaklanabilir

Ayak bileğinde meydana gelen ağrılar sadece burkulma veya zorlanmadan kaynaklanmayabilir. Artrit, eklem iltihapları, bağ yaralanmaları, aşırı kullanım ve hareket kısıtlılığı gibi birçok farklı neden ayak bileği ağrısına yol açabilir. Ağrının uzun sürmesi ya da şişlikle birlikte görülmesi halinde doktora başvurulması sağlık için önem arz ediyor.

Soğuk Ayaklar Hangi Hastalıkların Belirtisi Olabilir?

Özellikle sıcak ortamlarda bile ayakların sürekli soğuk olması dolaşım sistemiyle ilgili problemlerin işareti olabilir. Bunun yanında tiroid hastalıkları, sinir sistemi bozuklukları, stres ve kan dolaşımındaki yetersizlik de soğuk ayak hissine neden olabiliyor. Sürekli tekrar eden durumlarda altta yatan nedenin araştırılması için uzmana başvurmak sağlık açısından faydalı.

Şiş Ayaklar Ve Belirgin Damarlar Dikkat Çekebilir

Ayaklarda oluşan şişlikler bazen uzun süre ayakta kalmaya bağlı gelişse de böbrek, kalp ve karaciğer hastalıkları ile dolaşım bozukluklarının belirtisi de olabilir. Öte yandan ayaklarda belirginleşen damarlar; azalmış kan akışı, venöz yetmezlik, damar fonksiyon bozuklukları veya hareketsiz yaşam tarzıyla ilgili de olabilir. Bu belirtiler tek başına kesin tanı koydurmasa da uzman kontrolü gerektirebilir.

Sağlıklı Ayaklar İçin Nelere Dikkat Edilmeli?

Uzmanlar ayak sağlığını korumak için rahat ve uygun ayakkabı seçilmesini, ayakların temiz ve kuru tutulmasını, düzenli egzersiz yapılmasını ve dengeli beslenmeye özen gösterilmesini tavsiye ediyor. Bununla birlikte ağrı, uyuşma, şişlik veya yanma gibi belirtiler uzun süre devam ediyor ya da giderek şiddetleniyorsa derhal bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor. Unutmayın, erken teşhis, olası sağlık sorunlarının kontrol altına alınmasında en az tedavi kadar önemlidir.

· 1. Goblet Squat

Programın ilk hareketi Goblet Squat. Dambılı göğüs hizasında tutarak yapılan bu egzersiz, başta ön bacak ve kalça kasları olmak üzere alt vücudu etkili şekilde çalıştırıyor. Aynı zamanda karın kasları da dengeyi sağlamak için aktif olarak devreye giriyor.

Önerilen tekrar: 4 set, 12-15 tekrar.

· 2. Romanian Deadlift

Arka bacak ve kalça gelişimi denince akla ilk gelen hareketlerden biri Romanian Deadlift oluyor. Hareket doğru teknikle yapıldığında bel ve sırt kasları da destekleyici olarak çalışıyor. Burada önemli olan ağırlığı artırmaktan çok formu koruyabilmek.

Önerilen tekrar: 4 set, 10-12 tekrar.

· 3. Tek Kol Dumbbell Row

Sırt kaslarını güçlendirmek isteyenlerin vazgeçilmez hareketlerinden biri olan tek kol row, özellikle kanat kasları için biçilmiş kaftan. Bu hareket her iki kolun ayrı ayrı çalıştırılması kas dengesini korumaya da yardımcı oluyor.

Önerilen tekrar: Her kol için 4 set, 10-12 tekrar.

· 4. Oturarak Omuz Press

Omuzların daha güçlü ve hacimli görünmesine katkı sağlayan omuz press, ön ve orta omuz kaslarını çalıştırırken trisepsleri de devreye sokuyor. Bu hareketin oturarak yapılması ise hareket sırasında dengeyi korumayı kolaylaştırıyor.

Önerilen tekrar: 4 set, 10-12 tekrar.

· 5. Yana Açış

İlk bakışta kolay gibi görünse de en çok hata yapılan hareketlerden biri yana açış. Bu hareket hafif ağırlıkla ve kontrollü şekilde yapıldığında omuzların orta kısmını etkili biçimde çalıştırıyor. Ağırlığı savurarak kaldırmak yerine yavaş ve kontrollü olmak kasların gelişimi için daha faydalı.

Önerilen tekrar: 4 set, 12-15 tekrar.

· 6. Dumbbell Biceps Curl

Programın son hareketi ise biceps curl. Kol kaslarını geliştirmeyi hedefleyen bu klasik egzersizde dirseklerin sabit kalmasına dikkat edilmesi gerekiyor. Küçük gibi görünen bu detay, hareketin verimini ciddi şekilde etkiliyor.

Önerilen tekrar: 4 set, 10-12 tekrar.

Dumbbell Tek Başına Yeterli Mi?

Bu tarz programlar özellikle başlangıç ve orta seviyedeki sporcular için oldukça verimli olabilir. Ancak en iyi sonucu almak için sadece antrenmana odaklanmak yeterli değil. Düzenli beslenme, yeterli protein tüketimi, kaliteli uyku ve hareketlerin doğru teknikle uygulanması da en az egzersizler kadar önem taşıyor. Kısacası, bir çift dambıl ile bile güçlü bir temel oluşturabilirsiniz; önemli olan istikrarı elden bırakmamak. Bu yüzden ağırlıkları her gün artırmak yerine, hareketleri doğru yapmaya odaklanmak uzun vadede çok daha başarılı sonuçlar sağlayacaktır.

Mounjaro Hangi Durumlarda Kullanılıyor?

Uz. Dr. Ebru Hacer İnan, etken maddesi tirzepatid olan Mounjaro'nun haftada bir kez cilt altına uygulandığını belirtti.

İlacın kan şekerini dengelemeye yardımcı olduğunu ifade eden İnan, iştahı azaltması, tokluk hissini uzatması ve kilo kontrolüne katkı sağlaması nedeniyle uygun hastalarda tercih edildiğini söyledi.

Ayrıca bel çevresindeki yağlanmanın azalmasına destek olabileceğini, insülin direncinin düzelmesine katkı sunduğunu ve metabolik karaciğer yağlanması bulunan hastalarda olumlu sonuçlar sağlayabildiğini aktardı.

Tedavi sürecinde en sık görülen yan etkiler arasında bulantı, kusma, ishal, kabızlık, karın ağrısı, şişkinlik ve iştah azalmasının yer aldığını belirten İnan, bu belirtilerin çoğu zaman tedavinin ilk dönemlerinde görüldüğünü ifade etti.

Gebelik planlayanlar, emziren anneler, daha önce pankreatit geçirenler ile ciddi böbrek, karaciğer veya mide rahatsızlığı bulunan kişilerin ilacı kullanmadan önce mutlaka doktor değerlendirmesinden geçmesi gerektiğini söyleyen İnan, doz artışlarının da yalnızca hekim kontrolünde yapılmasının önemine dikkat çekti.

Uz. Dr. İnan, sağlıklı beslenme ve düzenli fiziksel aktivitenin tedavinin ayrılmaz bir parçası olduğunu, ilacın tek başına kalıcı kilo kontrolü sağlamayacağını da sözlerine ekledi.

Tatili Okulun Devamı Gibi Görmek

Birçok veli yaz tatilini eksikleri kapatma dönemi olarak görüyor. Elbette tekrar yapmak faydalı ancak sabah ders, akşam soru çözümü derken çocuklar için tatil kavramı anlamını yitiriyor. Çocukların dinlenmeye de ihtiyacı olduğunu unutmamak gerekiyor. Kısa tekrarlar ve düzenli kitap okuma, yaz tatilinde öğrenciler için saatlerce masa başında oturmaktan daha verimli olabilir.

Artan Ekran Süresi

"Nasıl olsa tatil" cümlesi bazen telefon ve tabletin gün boyu çocukların elinde kalmasına neden oluyor. Bir bakıyorsunuz, "Sadece yarım saat oynayacağım." diyen çocuk akşam yemeğine kadar ekranın başından kalkmamış. Yaz tatilinde teknolojik cihazlar tamamen yasaklanmak zorunda değil ama belli sınırlar koymak hem uyku düzeninib hem de fiziksel aktivitenin korunmasına yardımcı olur.

Her Günü Etkinlikle Doldurmak

Yüzme kursu, İngilizce dersi, spor, satranç, yaz okulu... Bunların hepsi tek başına harika olabilir. Ancak hepsini aynı yazın içine sığdırmaya çalışınca çocuklar bazen yetişkinlerden daha yoğun bir programa sahip oluyor. Oysa boş zaman geçirmek, arkadaşlarıyla oynamak ve hatta sıkılmak bile çocuk gelişiminin önemli bir parçası.

Rutinleri Tamamen Bırakmak

Yaz tatili demek her şeyin tamamen plansız olması anlamına gelmiyor. Uyku saatlerinin çok geçmesi, kitap okumayı bırakmak ya da hiçbir sorumluluk vermemek çocukların okul açıldığında uyum sürecini zorlaştırabiliyor. Yaz tatilinde gün içinde küçük rutinler oluşturmak hem çocukların düzenini korur hem de yeni döneme daha kolay adapte olmalarını sağlar.

Yaz tatili mükemmel planlı veya plansız olmak zorunda değil. Birkaç güzel anı biriktirmek, bol bol eğlenmek, biraz dinlenmek, biraz öğrenmek yeter de artar bile. Çocuklar büyüdüklerinde yıllar sonra çözdükleri testleri değil, geçirdikleri mutlu yaz anılarını hatırlayacak. Zaten çocuklar için de bundan daha değerli bir yatırım var mıdır...

Yaygın nedenler şunlardır:

• Gaz birikmesi: Hızlı yemek yemek, gazlı içecek tüketmek veya fasulye, lahana, brokoli gibi gaz yapan besinler tüketmek bağırsaklarda gaz oluşumuna neden olabilir.
• Kabızlık: Dışkının bağırsaklarda birikmesi karında şişlik ve rahatsızlık hissi oluşturabilir.
• Hazımsızlık: Yağlı veya ağır yemeklerden sonra mide boşalmasının yavaşlaması şişkinliğe yol açabilir.
• Gıda intoleransları: Laktoz intoleransı, gluten hassasiyeti veya bazı besinlere karşı duyarlılık karın şişliğine neden olabilir.
• İrritabl Bağırsak Sendromu (IBS): Karın ağrısı, şişkinlik, ishal veya kabızlıkla seyreden yaygın bir bağırsak hastalığıdır.
• Hormonal değişiklikler: Özellikle adet öncesi dönemde sıvı tutulumu nedeniyle karın şişebilir.
• Bağırsak enfeksiyonları: Virüs, bakteri veya parazit kaynaklı enfeksiyonlar şişkinlik ve ishale yol açabilir.
• Bazı ilaçlar: Antibiyotikler, demir takviyeleri ve bazı ağrı kesiciler bağırsak düzenini etkileyebilir.

Daha ciddi nedenler arasında ise bağırsak tıkanıklığı, karaciğer hastalıkları, yumurtalık hastalıkları, mide veya bağırsak tümörleri gibi durumlar bulunabilir. Bunlar daha nadirdir ancak değerlendirilmesi gerekir.

Şişkinliği azaltmak için şu öneriler faydalı olabilir:

• Yemekleri yavaş yiyin ve iyi çiğneyin.
• Gazlı içecekleri azaltın.
• Gün içinde yeterli su tüketin.
• Düzenli yürüyüş veya hafif egzersiz yapın.
• Şişkinliğe neden olduğunu fark ettiğiniz besinleri bir süre azaltarak etkisini gözlemleyin.
• Kabızlık varsa lif tüketimini yavaş yavaş artırın.

Aşağıdaki durumlarda ise vakit kaybetmeden bir doktora başvurmanız gerekir:

• Karın şişliği aniden başladıysa ve şiddetliyse.
• Şiddetli karın ağrısı eşlik ediyorsa.
• Kusma, ateş veya dışkıda kan varsa.
• İstemsiz kilo kaybı yaşanıyorsa.
• Şişlik haftalarca devam ediyor veya giderek artıyorsa.
• Karın sertleşmiş ve dokunmakla ağrılı hale geldiyse.

Apandisitin Başlıca Nedenleri

• Dışkı taşının (sertleşmiş dışkı) apendiksi tıkaması
• Bağırsak enfeksiyonları sonrası gelişen şişlik
• Lenf dokusunun büyümesi
• Parazitler
• Nadir durumlarda tümörler
• Sindirilmemiş yabancı cisimlerin apendiksi tıkaması

Apandisit Belirtileri Nelerdir?

Apandisit belirtileri genellikle aniden başlar. En sık görülen belirtiler şunlardır:

• Göbek çevresinde başlayıp sağ alt karın bölgesine kayan ağrı
• İştahsızlık
• Mide bulantısı ve kusma
• Hafif ateş
• Karında şişkinlik
• Gaz çıkaramama
• Hareket ederken veya öksürürken artan karın ağrısı

Kimlerde Daha Sık Görülür?

Apandisit her yaşta görülebilir ancak en sık 10-30 yaş arasında ortaya çıkar. Kadın ve erkeklerde görülebilmekle birlikte erkeklerde biraz daha yaygındır.

Tedavisi Nasıldır?

Apandisit genellikle ameliyatla (apendektomi) tedavi edilir. Bazı erken vakalarda antibiyotik tedavisi uygulanabilse de, çoğu hastada iltihaplı apendiksin alınması en güvenli yöntemdir.

Ne Zaman Hastaneye Gidilmeli?

Sağ alt karın bölgesinde giderek şiddetlenen ağrı, ateş, bulantı ve kusma gibi belirtiler varsa vakit kaybetmeden acil servise başvurulmalıdır. Patlayan apandisit, karın içine enfeksiyon yayılmasına neden olabileceği için acil müdahale gerektirir.

Boyun düzleşmesinin en yaygın nedenleri

1. Yanlış duruş (Postür bozukluğu)

• Bilgisayar başında uzun süre çalışmak
• Telefonu sürekli aşağı eğilerek kullanmak ("text neck")
• Masa başında yanlış oturma alışkanlığı
• Uzun süre aynı pozisyonda kalmak

2. Kas spazmı

• Boyun kaslarının aşırı kasılması
• Ani hareketler
• Üşütme veya zorlanma
• Boyun tutulması

3. Travmalar

• Trafik kazaları (kamçı yaralanması)
• Düşme veya darbe
• Spor yaralanmaları

4. Omurga hastalıkları

• Boyun fıtığı
• Kireçlenme (servikal spondiloz)
• Disk dejenerasyonu
• Omurga eğrilikleri

5. Stres ve kaygı
Yoğun stres yaşayan kişilerde boyun ve omuz kasları sürekli kasılı kalabilir. Uzun süreli kas gerginliği zamanla boyun düzleşmesine katkıda bulunabilir.

Belirtileri nelerdir?

• Boyun ağrısı
• Ense sertliği
• Omuz ve sırt ağrısı
• Baş ağrısı
• Boyun hareketlerinde kısıtlılık
• Kollara yayılan ağrı veya uyuşma (sinir basısı varsa)
• Baş dönmesi (her zaman boyun düzleşmesine bağlı değildir)

Kimlerde daha sık görülür?

• Masa başında çalışanlar
• Öğrenciler
• Bilgisayar ve telefon kullananlar
• Şoförler
• Hareketsiz yaşam süren kişiler

Tedavisi nasıl yapılır?

Tedavi altta yatan nedene göre planlanır. Yaygın yöntemler şunlardır:

• Fizik tedavi ve rehabilitasyon
• Duruş (postür) eğitimi
• Boyun kaslarını güçlendiren egzersizler
• Doktor önerisiyle ağrı kesici veya kas gevşetici ilaçlar
• Ergonomik çalışma düzeni
• Gerekli durumlarda ileri görüntüleme ve uzman değerlendirmesi

Cerrahi tedavi, yalnızca ciddi sinir basısı veya omurga sorunlarının eşlik ettiği özel durumlarda düşünülür.

Ne zaman doktora başvurulmalı?

Aşağıdaki belirtilerden biri varsa bir Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, Ortopedi veya Beyin ve Sinir Cerrahisi uzmanına başvurmanız önerilir:

• Şiddetli ve geçmeyen boyun ağrısı
• Kollarda güç kaybı veya uyuşma
• Denge bozukluğu
• İdrar veya dışkı kontrolünde sorun
• Travma sonrası gelişen boyun ağrısı

Trombosit yüksekliğinin başlıca nedenleri şunlardır:

1. Reaktif (Sekonder) trombositoz (En sık görülen neden)

Vücudun başka bir duruma verdiği yanıttır.

• Demir eksikliği
• Enfeksiyonlar (bakteriyel, viral veya mantar)
• İltihabi hastalıklar (romatizmal hastalıklar, iltihaplı bağırsak hastalıkları vb.)
• Yakın zamanda geçirilen ameliyat veya travma
• Kan kaybı
• Bazı kanser türleri
• Dalağın alınmış olması veya dalağın iyi çalışmaması
• İyileşme dönemindeki ağır hastalıklar

2. Primer (Esansiyel) trombositemi

Kemik iliğinin trombositleri gereğinden fazla üretmesiyle oluşan daha nadir bir kan hastalığıdır. Bu durumda pıhtılaşma veya kanama riski artabilir.

Belirtileri Nelerdir?

Çoğu kişide hiçbir belirti görülmez ve rutin kan tahlilinde fark edilir. Ancak yüksek seviyelerde şu belirtiler ortaya çıkabilir:

• Baş ağrısı
• Baş dönmesi
• Görme bozukluğu
• El ve ayaklarda yanma veya uyuşma
• Burun veya diş eti kanaması
• Kol ya da bacakta pıhtı oluşumu
• Nefes darlığı veya göğüs ağrısı (ciddi durumlarda)

Ne Zaman Tehlikelidir?

• Trombosit sayısının 450.000'in üzerinde olması değerlendirme gerektirir.
• 600.000–800.000'in üzerindeki değerlerde nedenin araştırılması önemlidir.
• 1.000.000/µL'nin üzerindeki trombosit değerleri pıhtılaşma ve bazı durumlarda kanama riskini artırabileceğinden acil değerlendirme gerektirebilir.

Tedavi

Tedavi, trombosit yüksekliğinin nedenine göre değişir:

• Demir eksikliği varsa demir tedavisi uygulanır.
• Enfeksiyon varsa enfeksiyon tedavi edilir.
• İltihabi hastalıklar kontrol altına alınır.
• Kemik iliği kaynaklı bir hastalık saptanırsa hematoloji uzmanı tarafından ilaç tedavisi ve yakın takip planlanır.

Asya Kaplanı Sivrisineği Nedir, Türkiye’de Nerelerde Görülüyor?

Bilimsel adı Aedes albopictus olan Asya Kaplanı Sivrisineği, siyah gövdesi ve beyaz çizgili görünümüyle tanınıyor. Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi verilerine göre tür, Avrupa’da yayılımını sürdürüyor; 2025 haritasında Türkiye’de de yayılma kaydedilen ülkeler arasında yer aldı.

Türkiye’de yapılan akademik çalışmalarda Aedes albopictus türünün Karadeniz, Marmara ve Ege bölgelerinde tespit edildiği, türün ülkedeki yayılım alanını yıllar içinde genişlettiği aktarıldı. 2023 tarihli çalışmada türün Türkiye’de ilk kez Trakya’da 2011’de, Doğu Karadeniz’de 2014’te, Ege’de ise 2018’de kayda geçtiği bilgisi yer aldı.

Asya Kaplanı Sivrisineği gündüz saatlerinde de ısırabilmesiyle biliniyor. Bu nedenle yalnızca gece değil, sabah ve akşam saatlerinde de temas yaşanabiliyor. Yaz aylarında sıcaklık, nem ve açıkta kalan durgun su kaynakları, sivrisineklerin çoğalmasına uygun ortam hazırlıyor.

Isırık Belirtileri Ve Evde Uygulanabilecek Yöntemler

Asya Kaplanı Sivrisineği ısırığı çoğu kişide kızarıklık, kaşıntı, şişlik ve yanma hissiyle ortaya çıkıyor. Hassas cilt yapısına sahip kişilerde, çocuklarda ya da kaşınan bölgelerde cilt tahrişi ve enfeksiyon riski artabiliyor. CDC, sivrisinek ısırığı sonrası bölgenin sabun ve suyla yıkanmasını, şişlik ve kaşıntıyı azaltmak için buz uygulamasını öneriyor.

Isırılan bölge temiz tutulmalı, kaşımaktan kaçınılmalı ve soğuk kompres kısa aralıklarla uygulanmalı. Mayo Clinic, kaşıntı için kalamin losyonu, antihistaminik krem ya da kortikosteroid içerikli kremlerin yardımcı olabileceğini belirtiyor. Bu ürünler çocuklarda, hamilelerde ve kronik rahatsızlığı olanlarda doktor ya da eczacı önerisiyle kullanılmalı.

Şişliğin hızla büyümesi, yüksek ateş, nefes darlığı, yaygın döküntü, akıntılı yara, artan ağrı ya da günlerce kapanmayan cilt lezyonu görüldüğünde sağlık kuruluşuna başvurulmalı. Kaşıma sonrası ciltte açılma meydana gelirse bakteriler bölgeye yerleşebilir ve iltihaplı yara gelişebilir. Bu nedenle çocuklarda tırnakların kısa tutulması, ısırık alanının temiz kalması ve bölgenin takip edilmesi gerekiyor.

Sivrisineklerden korunmak için pencere sineklikleri, uzun kollu açık renkli kıyafetler, yetkili kurumların önerdiği sinek kovucular ve ev çevresindeki durgun suların kaldırılması öne çıkıyor. Saksı altlığı, kova, lastik, pet şişe ve açık kaplarda kalan su, sivrisinek larvaları için uygun alan oluşturabiliyor.

Folik asit, kırmızı kan hücrelerinin üretiminden sinir sistemi fonksiyonlarına kadar birçok süreçte rol oynuyor. Bu nedenle doktorlar tarafından bazı dönemlerde takviye olarak kullanılması önerilebiliyor.

Özellikle gebelik planlayan kadınlar ve hamileler için büyük önem taşıyan folik asit, bebeğin gelişimi açısından kritik vitaminler arasında gösteriliyor.

Folik Asit Ne İşe Yarar?

Folik asit, vücutta yeni hücrelerin oluşumuna katkı sağlıyor. DNA ve RNA sentezinde görev alan bu vitamin, sağlıklı hücre bölünmesini destekliyor.

Ayrıca kırmızı kan hücrelerinin üretimine yardımcı olarak kansızlık riskinin azaltılmasına katkıda bulunuyor. Sinir sistemi sağlığının korunmasında da önemli bir rol üstleniyor.

Hamilelikte Neden Kullanılır?

Folik asit en çok hamilelik dönemindeki önemiyle biliniyor. Uzmanlar, gebelik öncesinde ve hamileliğin ilk aylarında yeterli folik asit alınmasının bebekte oluşabilecek nöral tüp defekti gibi doğumsal sağlık sorunlarının riskini azaltabildiğini belirtiyor.

Bu nedenle birçok kadın doğum uzmanı, hamile kalmayı planlayan kadınlara folik asit takviyesi öneriyor.

Folik Asit Eksikliği Belirtileri Neler?

Folik asit eksikliği yaşayan kişilerde şu belirtiler görülebiliyor:

• Halsizlik ve yorgunluk
• Kansızlık
• Baş dönmesi
• Nefes darlığı
• Konsantrasyon sorunları
• Dilde hassasiyet ve kızarıklık
• Unutkanlık

Uzmanlar, folik asit kullanımının mutlaka doktor önerisiyle yapılması gerektiğini belirtiyor. Gereğinden fazla veya bilinçsiz kullanılan vitamin takviyeleri farklı sağlık sorunlarına yol açabiliyor.

Uzmanlara göre lipödemin ortaya çıkışında hormonal değişiklikler önemli bir etken olarak görülüyor. Hastalık çoğu zaman ergenlik dönemi, hamilelik, doğum sonrası süreç veya menopoz gibi hormon seviyelerinin değiştiği dönemlerde ortaya çıkabiliyor.

Lipödem hastalarının büyük bölümünde aile öyküsü bulunuyor. Anne, teyze veya kız kardeş gibi yakın akrabalarda benzer şikayetlerin görülmesi, genetik faktörlerin hastalığın gelişiminde etkili olabileceğini gösteriyor.

Araştırmalar, lipödemli kişilerde küçük kan damarları ve lenf sistemiyle ilgili bazı farklılıklar olabileceğini ortaya koyuyor. Bu durum yağ dokusunun anormal şekilde büyümesine ve bölgede şişlik oluşmasına neden olabiliyor.

Lipödem, fazla kilolu kişilerde daha belirgin hale gelebilse de yalnızca kilo almak hastalığın nedeni olarak kabul edilmiyor. Hastalar diyet ve egzersizle kilo verse bile bacak ve kalça bölgesindeki yağlanma çoğu zaman devam ediyor.

Lipödem Belirtileri Neler?

• Bacak ve kalçalarda simetrik yağ birikimi
• Dokununca ağrı veya hassasiyet
• Kolay morarma
• Gün sonunda artan şişlik hissi
• Ayakların genellikle etkilenmemesi
• Diyet ve sporla zor incelen bölgeler

Lipödem şüphesi bulunan kişilerin kesin tanı ve tedavi planı için kalp damar cerrahisi, plastik cerrahi veya fizik tedavi uzmanına başvurması öneriliyor. Tedavide kompresyon ürünleri, egzersiz programları, lenf drenaj uygulamaları ve uygun hastalarda lipödem cerrahisi seçenekleri değerlendirilebiliyor.

Yoğurdun Sağlığa Faydaları Neler?

Yoğurt, içerdiği canlı kültürler sayesinde bağırsak mikrobiyotasını destekleyebilir. Probiyotiklerle ilgili çalışmalarda bağırsak sağlığına katkı, laktoz intoleransı belirtilerinde hafifleme ve sindirim desteği gibi etkiler ele alınıyor. Bu etki her yoğurtta aynı olmayabilir; ürünün canlı ve aktif kültür içermesi önem taşır.

Kalsiyum ve protein içeriği nedeniyle yoğurt, kemik, diş ve kas sağlığı açısından da öne çıkar. Harvard Health’e göre süt ürünleri kalsiyum kaynağıdır ve kalsiyum kemik yoğunluğunun korunmasına katkı sağlar. Aynı kaynakta yoğurdun tipik porsiyonunda yaklaşık 187 mg kalsiyum bulunduğu aktarılıyor.

Düzenli yoğurt tüketimi, tok kalmaya yardımcı olabilir. Protein içeriği öğün sonrası doygunluğu desteklerken, sade yoğurt ara öğünlerde şekerli atıştırmalıklara alternatif olabilir. Harvard T.H. Chan School of Public Health, bazı gözlemsel çalışmalarda günlük yoğurt tüketimiyle kilo kontrolü, kalp sağlığı ve tip 2 diyabet riski arasında olumlu ilişkiler görüldüğünü bildiriyor; ancak bu sonuçlar tek başına tedavi anlamı taşımaz.

Yoğurt Ne Kadar Ve Ne Zaman Tüketilmeli?

Yoğurt günün farklı saatlerinde tüketilebilir. Kahvaltıda, ara öğünde, ana yemeğin yanında ya da yatmadan önce tercih edilebilir. Gece tüketimi bazı kişilerde hafif ve tok tutan seçenek olabilir; ancak reflü, mide hassasiyeti, laktoz intoleransı ya da hekim tarafından önerilen özel diyet varsa tüketim zamanı kişiye göre düzenlenmelidir.

Günde 3-4 kase yoğurt herkes için ortak öneri değildir. American Heart Association, yetişkinler için günde 2-3 porsiyon yağsız ya da düşük yağlı süt ürünü; gençler ve ileri yaştaki kişiler için 3 porsiyon süt ürünü öneriyor. Aynı kaynak, sade yağsız veya düşük yağlı yoğurdun tercih edilebileceğini belirtiyor.

Ev yapımı yoğurt da sağlıklı seçenek olabilir; hijyen, doğru mayalama ve uygun saklama koşulları önemlidir. Market yoğurdu alınırken ilave şeker, aroma ve yüksek doymuş yağ içeren ürünlerden kaçınmak daha uygun görülür. Süt alerjisi olanların yoğurt tüketmemesi, laktoz intoleransı olanların ise kendi toleransına göre hareket etmesi gerekir. Harvard T.H. Chan School of Public Health, laktoz hassasiyeti olan bazı kişilerin fermantasyon nedeniyle yoğurdu daha rahat tolere edebileceğini aktarıyor.

Flavanol İçeren Besinler Neden Öne Çıkıyor?

Flavanoller, bitkisel kaynaklı doğal bileşikler arasında yer alıyor. Araştırmalarda bu bileşiklerin damar sağlığı ve kalp-damar sistemiyle ilişkili bazı olumlu etkilerle bağlantılı olduğu aktarılıyor. Royal Society of Chemistry sayfasında yer alan çalışmada, COSMOS verilerine göre 500 mg günlük flavanol alımının kalp-damar sağlığıyla ilişkili faydalı düzey olarak değerlendirildiği bilgisi paylaşıldı. Aynı çalışmada, meyve ve sebze tüketimi yüksek olsa bile katılımcıların yüzde 25’inden azının bu düzeye ulaşabildiği kaydedildi.

Araştırmayı aktaran kaynaklara göre flavanol içeriği bakımından erik, böğürtlen, bakla, kiraz ve yaban mersini dikkat çeken gıdalar arasında yer alıyor. Yeşil çay da flavanol alımına katkı sağlayan içeceklerden biri olarak gösteriliyor. Medical Xpress’in University of Reading kaynaklı haberinde erik, kızılcık, böğürtlen, yeşil çay, bakla, kiraz, kabuklu elma, çilek ve yaban mersini flavanol içeriği bulunan seçenekler arasında sıralandı.

Kalp Sağlığı İçin Öne Çıkan 5 Besin

Erik, flavanol içeriğiyle listelerde üst sıralarda yer alıyor. Araştırmada 500 gram eriğin yaklaşık 450 mg flavanol içerebildiği aktarıldı. Bu nedenle erik, kalp dostu beslenmede tercih edilebilecek meyveler arasında gösteriliyor.

Böğürtlen, antioksidan içeriğiyle bilinen koyu renkli meyveler arasında bulunuyor. 200 gram böğürtlenin yaklaşık 250 mg flavanol sağlayabileceği belirtiliyor. Bu yönüyle böğürtlen, günlük meyve tercihlerinde değerlendirilebilecek seçeneklerden biri olarak öne çıkıyor.

Yaban mersini de flavanol içeren meyveler arasında yer alıyor. Kaynaklarda 150 gram yaban mersininin yaklaşık 80 mg flavanol içerdiği ifade ediliyor. Yaban mersini, dengeli beslenme içinde taze ya da donmuş halde tüketilebiliyor.

Kiraz, flavanol içeriği bulunan meyvelerden biri olarak listede yer alıyor. Araştırma aktarımına göre 400 gram kiraz yaklaşık 130 mg flavanol sağlayabiliyor. Mevsiminde tüketilen kiraz, lif ve bitkisel bileşikler bakımından kalp dostu beslenmeye katkı sunabiliyor.

Bakla ise listede yer alan baklagil seçeneklerinden biri olarak dikkat çekiyor. 80 gram baklanın yaklaşık 140 mg flavanol içerdiği aktarılıyor. Günlük beslenmede sebze ve baklagil çeşitliliği sağlamak, kalp sağlığını destekleyen genel beslenme alışkanlıklarının parçası olabilir.

Uzmanlar, bu besinlerin tek başına tedavi yerine geçmediğini, kalp hastalığı riski olan kişilerin beslenme düzenini doktor veya diyetisyen görüşüyle planlaması gerektiğini belirtiyor. Düzenli hareket, sigaradan uzak durmak, tuz ve işlenmiş gıda tüketimini sınırlamak da kalp sağlığı için önem taşıyor.