AB Komisyonu Başkan Yardımcısı ve Teknolojik Egemenlik, Güvenlik ve Demokrasiden sorumlu üye Henna Virkkunen ile İç İlişkiler ve Göçten sorumlu üye Magnus Brunner, yeni göç ve vize stratejisini tanıtmak amacıyla ortak bir basın toplantısı düzenledi.
Toplantıda konuşan Virkkunen, 'Vize politikamız günümüz gerçeklerini, büyük jeopolitik değişimleri, küresel rekabeti ve gelişen güvenlik sorunlarını yansıtmalıdır. AB, değerlerimize sadık kalırken çıkarlarımızı savunmak için tüm araçlarımızı kullanmalıdır' ifadelerini kullandı.
AB'nin vize politikasını daha stratejik, uyumlu ve kararlı bir yapıya kavuşturmak istediğini vurgulayan Virkkunen, bu doğrultuda ilk kapsamlı AB Vize Stratejisi'ni önerdiklerini söyledi. Virkkunen, 'Güvenilir ortaklar için netlik ve verimliliğe, suistimalle mücadele etmek ve tehditlere yanıt vermek için daha güçlü araçlara ihtiyacımız var' dedi. Güvenilir ülkelerin vize süreçlerinin kolaylaştırılarak desteklenmesi gerektiğini belirten Virkkunen, 'Özellikle, yeni kurulan ve hızla büyüyen şirketler için hedefli, hızlı bir AB vize programının uygulanabilirliğini değerlendirmemiz gerekiyor' şeklinde konuştu.
'Yeni bir yol haritası belirliyoruz'
Magnus Brunner ise göç ve vize politikalarının birbirini tamamlayan iki alan olduğuna dikkat çekerek, 'Bunlar birbirleriyle çok yakından bağlantılı. Birlikte ilerlemeleri gerekiyor. Bu iki stratejiyle, AB'ye kimin girebileceği, kimin kalabileceği ve elbette kimin AB'den ayrılması gerektiği konusunda yeni bir yol haritası belirliyoruz' dedi.
Vizesiz seyahatin bir ayrıcalık olduğunun altını çizen Brunner, 'AB'ye vizesiz seyahat etmek elbette bir ayrıcalıktır' ifadesini kullandı ve sözlerini şöyle sürdürdü:
'Bu ayrıcalık elbette beraberinde sorumlulukları da getirir. Stratejimizde bu sorumlulukları da daha net hale getiriyoruz. Örneğin, üçüncü ülkelerin vize muafiyeti alabilmeleri için objektif kriterleri karşılamaları gerekecek. Vize reddi oranlarının düşük, geri dönüş oranlarının ise yüksek olması gerekecek.'
'Herkesle görüşüyoruz'
Bir gazetecinin, 'Bu stratejide özellikle Türkiye gibi öne çıkarmak istediğiniz belirli ülkeler var mı' sorusuna Brunner, 'Herkesle görüşüyoruz. Elbette belirli bir ülke yok, ancak çok objektif, adil ve sağlam kurallar hazırlamamız gerekiyor ve AB dışındaki ortaklarımızla da bunu görüşüyoruz' yanıtını verdi.
Yeni stratejide öne çıkan başlıklar
Yeni Vize Stratejisi; vize serbestisi, güvenlik, dijitalleşme ve nitelikli iş gücünün AB'ye kazandırılması gibi alanlarda kapsamlı düzenlemeler içeriyor. Bu doğrultuda, vizesiz seyahatten yararlanabilecek ülkeler açık ve ölçülebilir kriterler çerçevesinde değerlendirilecek, mevcut vizesiz rejimler ise olası suistimallere karşı daha yakından takip edilecek.
Strateji kapsamında, geri dönüş ve geri kabul süreçlerinde iş birliği yapmayan veya AB'nin güvenliğini tehdit eden eylemlerde bulunan üçüncü ülkelere yönelik vize başvurularının askıya alınması ya da sınırlandırılması gündeme gelebilecek. Buna karşılık, geri kabul, güvenlik ve düzensiz göçle mücadele alanlarında AB ile etkili ve sürdürülebilir iş birliği yürüten ülkelere vize başvurularında kolaylaştırıcı uygulamalar ve teşvik edici düzenlemeler sunulması planlanıyor.
Ayrıca, güvenilir yolcular için vize süreçlerinin daha da esnek hale getirilmesi hedefleniyor. Düzenli seyahat geçmişi bulunan kişilere daha uzun süreli ve çok girişli vizeler verilmesi, iş dünyası için doğrulanmış şirketlerin yer aldığı ortak bir listenin oluşturulması da planlar arasında yer alıyor.
Vizesiz seyahat rejimlerine sıkı takip
Yeni stratejiyle birlikte mevcut vizesiz seyahat uygulamaları da daha sıkı denetime tabi tutulacak. Yenilenen Vize Askıya Alma Mekanizması kapsamında, vizesiz seyahatten yararlanan ülkelerin yükümlülüklere uyumu düzenli olarak izlenecek. Bu mekanizma sayesinde kötüye kullanımın önüne geçilmesi ve şartlara uyumun sürdürülmesi amaçlanıyor. Yükümlülüklerini yerine getiren ülkeler için ise vizesiz seyahatin devamı güvence altına alınacak.
Dijitalleşme ön planda
Dijitalleşme, yeni stratejinin temel unsurlarından biri olarak öne çıkıyor. Vizesiz seyahat edenler için Avrupa Seyahat Bilgi ve Yetkilendirme Sistemi'nin (ETIAS), 2026'nın son çeyreğinde devreye alınarak seyahat öncesi kontrollerin kısmen otomatikleştirilmesi öngörülüyor. Vizeye tabi yolcuların ise başvuru süreçlerini tamamen çevrim içi ortamda tamamlayabilmesi sağlanacak.
AB'nin bilişim altyapısının 2028 yılına kadar tam uyumlu hale getirilmesiyle, tek bir merkez üzerinden birden fazla veri tabanına eş zamanlı erişim mümkün olacak. Böylece bilgi paylaşımının güçlendirilmesi ve vize suistimallerinin önlenmesi hedefleniyor.
Nitelikli iş gücü ve öğrenciler için yeni adımlar
Strateji kapsamında AB, nitelikli iş gücü, öğrenciler, araştırmacılar ve yenilikçi girişimcilere yönelik mevcut mevzuatta değişiklik yapılmasını da değerlendirecek. 'Start-up' ve 'scale-up' kurucularına özel hedefli bir yasal çerçevenin oluşturulması planlanırken, vize süreçlerinde üçüncü ülke vatandaşları ve işverenlere destek sağlanması ve nitelikli başvurular için ek AB fonlarının ayrılması da öngörülüyor.