TBMM'de görüşülen 12. Yargı Paketi kapsamında, kamuoyunda "IBAN mağdurları" olarak bilinen kişilere yönelik düzenleme TBMM Adalet Komisyonu'ndan geçti. Düzenlemeyle Türk Ceza Kanunu'nda değişikliğe gidilerek, dolandırıcılık suçuna katılımı yalnızca banka hesabını yahut ödeme aracını başkasının kullanımına sunmakla sınırlı kalan kişiler hakkında verilecek cezada yarı oranında indirim uygulanabilecek. Hüküm, organize suç örgütlerini değil, suça katkısı yalnızca hesabını kullandırmakla sınırlı kalan kişileri kapsamaktadır. Suçu planlayan, organize eden, yöneten yahut dolandırıcılıktan doğrudan kazanç sağlayan kişiler mevcut cezai yaptırımlarla yargılanmaya devam edecek.
Son dönemde artan dijital dolandırıcılık olaylarıyla birlikte IBAN mağdurları tartışmaları gündemin önemli başlıklarından biri haline geldi. Banka hesabını başka kişilere kullandırdığı gerekçesiyle yargılanan vatandaşlara yönelik hazırlanan düzenleme, milyonlarca kişiyi ilgilendirdiği için yakından takip edilmektedir.
12. Yargı Paketi IBAN Düzenlemesi Kimleri Kapsıyor, Ceza İndirimi Nasıl Uygulanacak
Banka hesabını iyi niyetle yahut bilgisizce başkasına açan kişi, bir anda dolandırıcılık dosyasının içinde buluyor kendini. Mahkeme süreci uzuyor, ceza tehdidi büyüyor. Komisyondan geçen düzenleme, suça aktif katkısı olmayan kişiler için yeni bir hukuki kapı aralıyor. Hesabını kullandıran ile suçu yöneten arasındaki çizgi belirginleşiyor.
Komisyonda kabul edilen önergeyle Türk Ceza Kanunu'nda değişikliğe gidilmektedir. Dolandırıcılık suçuna katılımı yalnızca banka hesabını yahut ödeme aracını başkasının kullanımına sunmakla sınırlı kalan kişiler hakkında verilecek cezada yarı oranında indirim uygulanabilecektir. Düzenleme herkes için geçerli olmamaktadır. Suçu planlayan, organize eden, yöneten yahut doğrudan kazanç sağlayan kişiler mevcut cezai yaptırımlarla yargılanmaya devam edecektir.
Düzenleme yalnızca bundan sonra açılacak davaları kapsamamaktadır. Kanunun yürürlüğe girmesiyle istinaf ve temyiz incelemesi devam eden dosyalarda yeni hükümlerin uygulanmasının önü açılacaktır. İnfaz aşamasında bulunan bazı hükümlüler de mağdurun zararını belirlenen süre içinde tamamen karşılamaları halinde etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilecektir.
TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel, düzenlemeye ilişkin değerlendirmesinde sosyal medya üzerinden "IBAN paylaş, komisyon kazan" gibi vaatlerle gençlerin hedef alındığını söyledi. Yüksel, düzenlemenin suç örgütlerine yönelik af yahut cezasızlık anlamına gelmediğini, yalnızca banka hesabını kullandırmak dışında suça aktif katkısı bulunmayan kişiler için daha ölçülü bir değerlendirme yapılmasının amaçlandığını dile getirdi.
Yeni düzenleme kapsamında banka hesabını başkasının kullanımına açan kişiler, dolandırıcılık suçunda rolü yalnızca hesap paylaşımıyla sınırlı olanlar, kanun yolu incelemesi devam eden bazı dosyalar, belirlenen şartlarla mağdurun zararını karşılayan hükümlüler yeni hükümlerden yararlanabilecektir. Organize dolandırıcılık faaliyetlerini yönetenler, suçtan doğrudan gelir elde edenler, suçun planlayıcısı konumundaki kişiler için mevcut cezai yaptırımlar değişmeden uygulanmaya devam edecektir.
Dijital dolandırıcılıkta IBAN hesaplarının kullanılması, suç örgütlerinin para trafiğini gizlemek amacıyla başvurduğu yöntemlerden biri olarak öne çıkmaktadır. Hesabını kullandıran kişinin çoğu zaman komisyon vaadiyle kandırıldığı dosyalara yansımaktadır. Düzenleme, suça bilinçli katkı sunanlar ile yalnızca aracı konumuna düşenler arasında ayrım yapılmasını öngörmektedir.
12. Yargı Paketi'ndeki IBAN düzenlemesi, dolandırıcılık suçunda rolü hesap paylaşımıyla sınırlı kalan kişilere yarı oranında ceza indirimi getirmektedir. Düzenlemenin yürürlüğe girmesi için paketin TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilmesi gerekmektedir. Genel Kurul sürecinin ardından kanunun Resmî Gazete'de yayımlanmasıyla devam eden dosyalar ile infaz aşamasındaki hükümlüler açısından yeni hükümlerin uygulanma takviminin netleşmesi beklenmektedir.