Ramazan ayında sabah ezanı imsak vaktinin girdiği anda okunur. İslam hukukuna göre oruç, imsakla başlar. Diyanet İşleri Başkanlığı’nın vakit hesaplama sisteminde imsak, oruca başlanacak en erken geçerli zaman olarak belirlenir. Bu nedenle sahur vaktine denk gelen ezan, yeme içmenin sona erdiğini haber verir.
Takvimlerde “imsak” olarak gösterilen saat, gecenin son bölümünün bittiği ana işaret eder. Bu an sabah namazı vaktinin de başlangıcı kabul edilir. Ramazan boyunca ezanın tam bu vakitte okunması, orucun başlangıcını netleştirir. Bu uygulama her yıl yeniden merak edilir.
Ramazanda sabah ezanı neden erken okunur?
Sahur sofrasında olanlar için ezan, sınır çizgisidir. İmsakla birlikte yeme içme kesilir. Ezanın imsakla eş zamanlı verilmesi, tereddüt oluşmaması amacı taşır. Süre kesinleşir.
Normal dönemlerde sabah ezanı güneş doğmadan önce okunur. Cemaatin namaza hazırlanması hedeflenir. Ramazan’da ise imsak vurgusu öne çıkar. Oruç ibadeti devreye girer.
İmsak vakti, ayın değil güneşin konumuna göre hesaplanır. Gece karanlığının sabah aydınlığına dönmeye başladığı an esas alınır. Bu anla birlikte oruç başlar. Ezan da aynı dakikada duyurulur.
Yeme içme konusunda ölçü nettir. İmsak girmeden ağızda olmayan lokmanın yutulmasında sakınca görülmez. İmsakla birlikte fiil sona ermelidir. İbadetin geçerli sayılması için vakit şartı aranır.
Takvim hesaplamaları merkezi sistem üzerinden yapılır. Saatler şehir bazında belirlenir. Coğrafi konum farkı nedeniyle imsak dakikaları değişebilir. Ezan saatleri buna göre düzenlenir.
Bazı yerlerde iş ya da okul saatleri erken başlayabilir. Yetkili dinî makamların düzenlemeleri doğrultusunda ezan imsakla birlikte okunur. Namaz ise ufuk aydınlandıktan sonra cemaatle kılınabilir. Uygulama yerel koşullara göre planlanır.
Ramazan’da sabah ezanının erken algılanmasının nedeni, imsak saatinin güneş doğumundan daha önceye denk gelmesidir. Oruç imsakla başlar. Güneş doğumu daha sonraki vakittir. İki zaman dilimi karıştırılmamalıdır.
Uygulamanın amacı, oruç tutanların başlangıç anını kesin biçimde bilmeleridir. Ezan, bu başlangıcı ilan eder. Sahur bu çağrıyla son bulur. İbadet süreci başlar.