TBMM Genel Sekreteri seçimle belirlenmemektedir. 6253 sayılı Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı İdari Teşkilatı Kanunu kapsamında doğrudan TBMM Başkanı tarafından atanmaktadır. Makam, Meclis'in idari teşkilatındaki en üst düzey yönetim görevleri arasında yer almaktadır. Görev süreci parlamento bürokrasisinin işleyişi üzerinden yürümektedir.
TBMM Genel Sekreteri nasıl seçilir sorusu, Meclis yönetimindeki görev değişimleriyle gündeme taşınmaktadır. Makamın adı siyasi alanla yan yana anıldığı için seçim usulü merak edilmektedir. Süreç; sandık, parti tercihi, milletvekili oylaması üzerinden ilerlememektedir. Atama yetkisi doğrudan TBMM Başkanlığı makamında bulunmaktadır.
TBMM Genel Sekreteri Nasıl Seçilir, Atama Süreci Nasıl İşler
Meclis denince akla kürsü, oylama, siyasi tartışma geliyor. Kapalı kapıların ardında ise başka bir düzen işliyor. Gündelik akışın yükünü taşıyan idari yapı sessizce çalışıyor. Genel Sekreterlik makamı tam burada, siyasetin görünen yüzünün arkasında yer alıyor. Çark sessizce dönüyor.
TBMM Genel Sekreteri, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı İdari Teşkilatı içinde üst yönetici konumunda bulunmaktadır. İdari teşkilatın görevlerinin yürütülmesinden TBMM Başkanına karşı sorumlu olmaktadır. Mevzuat, amaç, politika, stratejik plan çizgisinde işleyişi düzenlemektedir. Hizmet birimleri arasında eş güdüm sağlamaktadır.
Atama usulü 6253 sayılı kanunda açık biçimde yer almaktadır. Genel Sekreter, Genel Sekreter yardımcıları, TBMM Başkan başmüşavirleri, TBMM Başkan müşavirleri, Özel Kalem Müdürü doğrudan TBMM Başkanı tarafından atanmaktadır. Diğer personel ise Genel Sekreterin teklifi üzerine TBMM Başkanı tarafından görevlendirilmektedir. Yetki devri de kanun sınırları içinde mümkün olmaktadır.
Genel Sekreterlik için milletvekilleri arasında oylama yapılmamaktadır. Adayların genel kurulda yarıştığı bir süreç işletilmemektedir. Parti grupları üzerinden seçim takvimi oluşturulmamaktadır. Makam, idari nitelik taşıdığı için atama esasına bağlı kalmaktadır.
Göreve atanacak isim için eğitim şartı da aranmaktadır. Genel Sekreter olarak atanabilmek için dört yıllık fakülte mezuniyeti gerekmektedir. En az on iki yıllık çalışma süresi şartı bulunmaktadır. Kamu sektörü, özel sektörde geçen hizmetler değerlendirme alanına girmektedir.
TBMM Genel Sekreteri, Meclis'in idari kapasitesini yöneten ana makam olarak görev yapmaktadır. Yasama çalışmalarının arka planındaki hizmetlerin düzenli işlemesi için koordinasyon yürütmektedir. Personel, belge akışı, idari hizmetler, destek birimleri idari yapının parçası olmaktadır. Sorumluluk alanı geniş bir hatta yayılmaktadır.
Makamın siyasi partiyle ilişkilendirilmesi, Meclis çatısı altında bulunmasından kaynaklanmaktadır. Karşı tarafta Genel Sekreter, milletvekili sıfatıyla görev yapmamaktadır. Seçilmiş siyasi temsilci konumunda yer almamaktadır. Atanmış üst düzey kamu görevlisi niteliği taşımaktadır.
TBMM Başkanı, atama yetkisinin uygun gördüğü bölümünü Genel Sekretere devredebilmektedir. Söz konusu yetki devri, tüm atama alanları için sınırsız bir serbestlik anlamı taşımamaktadır. Kanunda çizilen sınırlar esas alınmaktadır. Kurumsal hiyerarşi TBMM Başkanlığı merkezinde kurulmaktadır.
Genel Sekreter yardımcıları da teşkilat yapısında önemli sorumluluk üstlenmektedir. Kendilerine bağlı birimlerin yönetimi, eş güdümünden Genel Sekretere karşı sorumlu olmaktadır. Hizmet başkanlıkları, kurulmuş idari düzen içinde çalışmaktadır. Meclis faaliyetlerinin sürekliliği söz konusu idari zincir üzerinden sağlanmaktadır.
Genel Sekreterlik makamı için süre kısıtı kanunda dar bir çerçevede çizilmektedir. Görevden ayrılma sürecinde de atama yetkisi TBMM Başkanlığı'nda kalmaktadır. Boş kalan makama yeni isim aynı usulle getirilmektedir. Geçici görevlendirmeler için Genel Sekreter yardımcıları öne çıkmaktadır.
TBMM Genel Sekreteri nasıl seçilir sorusunun hukuki yanıtı seçim değil, atama şeklinde verilmektedir. Makam, TBMM Başkanı tarafından doğrudan belirlenmektedir. Görev için kanunda eğitim, deneyim şartları bulunmaktadır. Olası bir yasa değişikliği durumunda Meclis idari teşkilatındaki üst kademe atama usulünün de yeniden çerçevelenmesi gündeme gelebilecektir.