Çin, insanlığın uzayda uzun süreli yaşam hedefi doğrultusunda dikkat çeken bir deneye imza attı. Çin Bilimler Akademisi öncülüğünde geliştirilen insan kök hücrelerinden türetilmiş yapay embriyolar, Tiangong Uzay İstasyonu’na gönderildi. Deney kapsamında mikro yerçekiminin erken embriyo gelişimi üzerindeki etkileri inceleniyor. İnsanların Ay ve Mars’ta kalıcı yaşam kurma hedefi doğrultusunda, uzay ortamında üreme ve gelişim süreçlerinin nasıl etkilendiğinin anlaşılması amaçlanıyor.
Yapay embriyolar, 10 Mayıs’ta fırlatılan Tianzhou-10 ile alçak Dünya yörüngesine taşındı. Yaklaşık beş gün boyunca uzay ortamında tutulan biyolojik modeller, döllenme sonrası insan gelişiminin 14 ila 21 günlük erken evrelerini taklit edecek şekilde tasarlandı. Araştırma ekibi, kullanılan yapıların gerçek bir insan embriyosu olmadığını ve bireye dönüşme kapasitesine sahip bulunmadığını vurguladı.
İki Farklı Gelişim Evresi İnceleniyor
Deneyde iki ayrı yapay embriyo modeli kullanıldı. İlk model, embriyonun rahim duvarına tutunduğu kritik süreci temsil eden “peri-implantasyon” aşamasını simüle ediyor. İkinci model ise hücrelerin farklı katmanlara ayrışarak ileride doku ve organları oluşturduğu erken gelişim dönemini, yani “peri-gastrulasyon” evresini taklit ediyor. Bilim insanları, mikro yerçekiminin hücresel organizasyon ve katmanlaşma üzerindeki etkilerini analiz etmeyi hedefliyor.
Beş günlük sürecin ardından örnekler dondurularak koruma altına alındı. Numuneler Dünya’ya getirildikten sonra detaylı incelemeye tabi tutulacak.
Uzay Ve Dünya Örnekleri Karşılaştırılacak
Araştırmanın bir diğer önemli yönü ise deneyin Dünya’daki laboratuvarlarda eş zamanlı yürütülmesi oldu. Uzayda bulunan embriyo modellerinin aynısı Dünya’da da geliştirildi. Böylece mikro yerçekiminin biyolojik gelişim üzerindeki etkileri doğrudan karşılaştırılabilecek.
Bilim insanları, elde edilecek verilerin gelecekte Ay veya Mars’ta kurulması planlanan kalıcı yaşam alanlarında karşılaşılabilecek biyolojik risklerin anlaşılmasına katkı sağlamasını hedefliyor. Özellikle erken embriyo gelişimi, organ oluşumunun başladığı en hassas dönemlerden biri olarak değerlendiriliyor.