Zatürre, tıbbi adıyla pnömoni, akciğer dokusunun enfeksiyon sonucu iltihaplanmasıdır. Genellikle bakteri, virüs ya da nadiren mantarlar tarafından ortaya çıkar. Akciğerlerdeki hava keseciklerinin iltihap ve sıvı ile dolması, oksijen alışverişini zorlaştırır ve solunum fonksiyonlarını etkiler. Her yaş grubunda görülebilen zatürre, özellikle bebekler, yaşlılar, kronik hastalığı bulunan kişiler ve bağışıklık sistemi zayıf olan bireylerde daha ağır seyredebilir. Dünya genelinde önemli bir halk sağlığı sorunu olarak kabul edilen bu hastalık, erken tanı ve uygun tedavi ile kontrol altına alınabilir. Soğuk havalarda ve üst solunum yolu enfeksiyonlarının arttığı dönemlerde daha sık görülür. Toplum kaynaklı ya da hastane kaynaklı olarak gelişebilen zatürre, belirtilerin şiddetine göre hafif ya da ağır tablo oluşturabilir.
Zatürre Nedir
Pnömoni, akciğerlerde bulunan alveol adı verilen hava keseciklerinin enfeksiyon nedeniyle iltihaplanmasıyla ortaya çıkar. En sık neden bakteriyel enfeksiyonlar olsa da viral zatürre vakaları da yaygındır. Özellikle grip ve benzeri solunum yolu enfeksiyonları sonrasında gelişebilir.
Zatürre, toplumdan edinilen pnömoni ve hastane kaynaklı pnömoni olarak iki ana gruba ayrılır. Hastane ortamında gelişen vakalar genellikle daha dirençli mikroorganizmalar nedeniyle daha ağır seyredebilir.
Zatürre Belirtileri
Zatürre belirtileri enfeksiyonun türüne ve kişinin genel sağlık durumuna göre değişebilir. En sık görülen belirtiler şunlardır:
-
Yüksek ateş
-
Titreme ve üşüme
-
Öksürük
-
Balgam çıkarma
-
Nefes darlığı
-
Göğüs ağrısı
-
Halsizlik ve iştahsızlık
Yaşlı bireylerde ateş yerine bilinç bulanıklığı gibi farklı belirtiler görülebilir. Çocuklarda ise hızlı nefes alıp verme dikkat çeken bir bulgu olabilir.
Zatürre Tedavisi
Zatürre tedavisi, enfeksiyonun nedenine göre planlanır. Bakteriyel zatürrede antibiyotik tedavisi uygulanır. Viral zatürre vakalarında ise destekleyici tedavi ön plandadır.
Hafif vakalar evde istirahat, bol sıvı tüketimi ve doktorun önerdiği ilaçlarla tedavi edilebilir. Ağır vakalarda ise hastanede yatış gerekebilir. Oksijen desteği ve damar yoluyla ilaç uygulaması yapılabilir.
Ayrıca zatürreye karşı korunmada aşı önemli bir rol oynar. Risk grubundaki kişilerin zatürre ve grip aşılarını yaptırmaları önerilir.