Çin'de elektrikli araç kullanımı her geçen yıl hızla artarken, bu dönüşüm farklı bir sorunu da beraberinde getirdi. Son dönemde pazara sunulan büyük ve ağır elektrikli SUV modelleri, ülkenin karayolu altyapısı üzerinde beklenenden daha fazla yük oluşturmaya başladı. Yaklaşık 3 tona ulaşan araçların yol yüzeyinde oluşturduğu aşınma nedeniyle bakım maliyetleri yükselirken, akaryakıt tüketiminin azalmasıyla birlikte devletin vergi gelirlerinde de ciddi düşüş yaşandı. Karayollarının bakımında uzun yıllardır akaryakıt vergilerinden elde edilen kaynakları kullanan Çin yönetimi, elektrikli araçların yaygınlaşmasıyla birlikte oluşan gelir kaybını telafi edecek yeni modeller üzerinde çalışıyor. Resmi verilere göre ülkede yol bakım bütçesinde her yıl yaklaşık 300 milyar yuan, yani 44 milyar dolar seviyesinde açık oluşuyor. Artan bakım giderleri ve azalan vergi gelirleri nedeniyle hükümet, kilometre bazlı vergi sistemi başta olmak üzere farklı seçenekleri değerlendirmeye aldı. Gelişmeler, dünyanın en büyük elektrikli araç pazarında yeni bir dönemin kapısını aralayabilecek adımlar arasında gösteriliyor.
Dev Elektrikli SUV'lar Yol Bakım Maliyetlerini Artırdı
Çin Yolcu Otomobilleri Birliği'nin (CPCA) verilerine göre bu yılın ilk yarısında satışa çıkan yeni otomobillerin yaklaşık yüzde 60'ı 5 metreden uzun modellerden oluştu. Tüketicilerin büyük SUV ve MPV araçlara yönelmesiyle birlikte birçok modelin ağırlığı 3 tona kadar yükseldi.
Uzmanlar, ağır araçların asfalt üzerindeki yıpranmayı hızlandırdığına dikkat çekiyor. Aynı dönemde 4,5 metreden kısa kompakt otomobillerin pazardaki payı yüzde 13'ten yüzde 2'ye kadar geriledi. Büyük gövdeli elektrikli araçlara olan talep ise artışını sürdürüyor.
Kilometre Vergisi Seçeneği Masada
Çin Ulaştırma Bakanlığı'na bağlı araştırma kuruluşlarının verilerine göre karayollarının bakım ve işletme giderlerinde her yıl yaklaşık yüzde 50 oranında finansman açığı oluşuyor. Yol bakımına ihtiyaç duyan birçok bölgede çalışmalar bütçe yetersizliği nedeniyle erteleniyor.
Bu tablo karşısında hükümet, sürücülerin kullandıkları mesafeye göre ödeme yapacağı kilometre bazlı vergi sistemini değerlendiriyor. Hainan eyaletinde GPS destekli pilot uygulama başlatılırken, yeni enerjili araçlara sağlanan bazı vergi avantajlarında da düzenlemeye gidildi. Elektrikli ve hibrit araçlara yönelik bazı teşviklerin azaltılması planlanırken, otomotiv üreticilerine daha makul boyutlarda araç geliştirmeleri yönünde çağrılar yapılıyor.