Trump, Haziran 2025'te İran ile ABD arasındaki çatışmaların sona erdirilmesine yönelik bir mutabakatın ana hatlarının belirlendiğini duyurmuş, planlanan yeni saldırıların iptal edildiğini söylemişti. O dönem bu açıklama, aylarca süren gerginliğin ardından bir rahatlama işareti olarak okunmuştu. Ancak aradan geçen süre, sahada kalıcı bir çözümün oluşmadığını gösterdi.
ABD - İran Savaşı Bitti! Trump Açıkladı
Açıkçası bu tür anlaşmaların kağıt üzerinde kalması Orta Doğu diplomasisinde alışılmadık bir şey değil. Taraflar arasındaki güvensizlik o kadar derin ki, bir liderin sosyal medya paylaşımıyla duyurduğu mutabakatın sahada karşılık bulması için çok daha fazlası gerekiyor. Nitekim burada da öyle oldu.
Ocak 2026'da Trump, İran yönüne bir donanma filosu gönderildiğini açıkladı ve protestoların bastırılması durumunda Washington'ın sert karşılık vereceği uyarısını yineledi. Tahran ise bu çıkışı uluslararası hukukun açık ihlali olarak nitelendirdi. Şubat ayına gelindiğinde ABD'nin bölgedeki askeri yığınağı, 2003 Irak işgalinden bu yana görülen en büyük hareketlilik olarak tanımlanıyordu. 21 Mart'ta ABD, Natanz nükleer tesisini sığınak delici bombalarla vurdu ve bu tarih, yeni savaşın fiilen başlangıcı sayıldı.
Bu noktada işin can sıkıcı tarafı şu: Bir önceki "ateşkes" duyurusunu okuyan biri, sanki mesele çözülmüş gibi bir izlenime kapılabilir. Oysa bugün tablo tam tersi yönde ilerliyor.
Temmuz ayı boyunca ABD, Hürmüz Boğazı çevresinde Sirik, Bender Abbas ve Kiş Adası gibi noktaları bombaladı, stratejik tesisleri hedef aldı. İran tarafı ise son on beş günde çok sayıda ABD savaş uçağı ve insansız hava aracını düşürdüğünü, iki yüze yakın Amerikan askerinin hayatını kaybettiğini öne sürdü. Bu rakamlar bağımsız kaynaklarca doğrulanmış değil, dolayısıyla temkinli yaklaşmakta fayda var. ABD ordusu ayrıca Devrim Muhafızları'na ait hedefleri B-1 bombardıman uçaklarıyla vurdu; bu, çatışmaların yeniden alevlenmesinden bu yana söz konusu uçağın ilk kullanımıydı.
Şunu söylemeden geçmeyeyim: Bu savaşın etkisi artık sadece bölgeyle sınırlı değil. Enerji hatlarının ve deniz trafiğinin kesintiye uğraması, Türkiye dahil birçok ülkenin ekonomi politikalarını doğrudan etkiliyor.
İran'ın Ortak Askeri Komutanlığı, Hürmüz Boğazı'nın kapalı tutulduğunu, ABD'nin altyapıya yönelik tehditlerini hayata geçirmesi halinde bölgedeki petrol, doğal gaz ve elektrik tesislerinin de hedef alınacağını açıkladı. ABD ise abluka kapsamında çok sayıda geminin rotasını değiştirdiği, bazılarını hizmet dışı bıraktığını duyurdu. Bu gelişmelerin Türkiye'deki faiz indirim takvimini de geciktirdiği, enflasyon kaygılarını artırdığı yönünde değerlendirmeler var.