ABD ile İran arasında yürütülen diplomatik temaslarda önemli bir aşamaya gelindiği belirtilirken, taraflar arasında müzakere edilen mutabakat taslağının ayrıntıları da ortaya çıkmaya başladı. Uluslararası kamuoyunun yakından takip ettiği görüşmelerde, bölgedeki çatışmaların sona erdirilmesinden ekonomik yaptırımların hafifletilmesine kadar birçok başlığın masada olduğu ifade ediliyor. Taslak metinde yer alan maddeler, yalnızca iki ülke arasındaki ilişkileri değil, Orta Doğu'daki siyasi ve ekonomik dengeleri de doğrudan etkileyebilecek nitelikte görülüyor. Özellikle İran'ın uzun süredir gündeme getirdiği yaptırımların kaldırılması ve dondurulan varlıklarının serbest bırakılması taleplerinin taslakta yer alması dikkat çekti. Tarafların öncelikli olarak güven artırıcı adımlara odaklandığı belirtilirken, nükleer konuların ise daha sonraki aşamalarda ele alınmasının planlandığı aktarıldı. Diplomatik kaynaklardan gelen bilgiler, mutabakatın uygulanması halinde bölgede yeni bir dönemin başlayabileceğine işaret ediyor.
İlk Aşamada Çatışmaların Durdurulması Planlanıyor
Taslak metne göre mutabakatın ilk aşamasında İran ve Lübnan'a yönelik askeri operasyonların durdurulması hedefleniyor. Bunun yanında yeni askeri faaliyetlerin önüne geçilmesi ve bölgede gerilimin yeniden yükselmemesi için çeşitli güvenlik düzenlemelerinin devreye alınması öngörülüyor.
Anlaşmanın uygulanmaya başlamasıyla birlikte İran'a ait dondurulmuş varlıkların bir bölümünün serbest bırakılması da gündemde bulunuyor. Aynı süreçte ekonomik ilişkilerin yeniden canlandırılması amacıyla bazı yaptırımların askıya alınmasının planlandığı belirtiliyor.
Taslakta ayrıca İran'ın deniz ticaretine yönelik mevcut kısıtlamaların azaltılması ve uluslararası ticaret yollarındaki engellerin kaldırılması da yer alıyor.
Yaptırımların Kaldırılması Ve Nükleer Süreç
Mutabakatın dikkat çeken yönlerinden biri de nükleer konuların ilk aşamada görüşülmeyecek olması oldu. Tarafların öncelikle belirlenen yükümlülükleri yerine getirmesi ve bu sürecin doğrulanmasının ardından nükleer başlıkların yeniden ele alınması planlanıyor.
Taslağın son aşamasında ise ABD'nin İran'a uyguladığı birincil ve ikincil yaptırımların kaldırılması hedefleniyor. Ayrıca savaş ve ekonomik baskılar nedeniyle oluşan zararların giderilmesine yönelik mekanizmaların oluşturulması da değerlendirmeler arasında yer alıyor.
İran'ın uzun süredir talep ettiği petrol yaptırımlarının belirli bir süre için kaldırılması da taslakta bulunan maddeler arasında gösteriliyor. Tarafların müzakereleri sürdürdüğü ve nihai metin üzerinde çalışmaların devam ettiği belirtiliyor.