Çinli elektrikli otomobil üreticisi BYD'nin Manisa'da kurmayı planladığı 1 milyar dolarlık fabrika yatırımıyla ilgili süreç gündemdeki yerini koruyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır'ın Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde verdiği bilgiler, yatırımın geleceğine ilişkin olası senaryoları ortaya koydu. Buna göre, yatırımın şirket tarafından resmen iptal edilmesi halinde Türkiye'nin sağlanan teşvik ve vergi avantajlarını geri almak için yürürlükteki mevzuat kapsamında işlem başlatacağı belirtildi. Yatırım kapsamında sağlanan gümrük vergisi muafiyetlerinin geri tahsil edilmesi, kamu arazisinin iade edilmesi ve verilen teminatların devreye alınması gündeme gelecek. Bakanlık ise yatırım sözleşmesinin halen yürürlükte olduğunu, izleme ve denetim sürecinin devam ettiğini açıkladı.
Vergi Muafiyetleri Ve Teşvikler Geri Alınabilecek
BYD, 2024 yılında imzalanan yatırım anlaşması kapsamında Manisa'da yıllık 150 bin araç üretim kapasitesine sahip bir fabrika kurmayı ve üretime 2026 yılı sonuna kadar başlamayı taahhüt etmişti. Bu kapsamda şirket, Çin'den ithal edilen araçlara uygulanan yüzde 40 ilave gümrük vergisinden muaf tutulmuştu.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır'ın açıklamasına göre yatırımın resmen iptal edilmesi halinde, vergi muafiyeti kapsamında ödenmeyen ilave gümrük vergileri gecikme faiziyle birlikte tahsil edilecek. Ayrıca yatırım için sunulan teminatlar işletilecek ve Manisa Organize Sanayi Bölgesi'nde tahsis edilen kamu arazisi geri alınacak.
Yatırım Sözleşmesi Geçerliliğini Koruyor
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, BYD ile imzalanan yatırım sözleşmesinin yürürlükte olduğunu ancak projede beklenen ilerlemenin sağlanamaması nedeniyle şirketin gümrük vergisi muafiyeti başta olmak üzere bazı teşviklerden 2026 yılının başında yararlanmasının durdurulduğunu bildirdi.
Öte yandan BYD, Avrupa üretim planlarında önceliği Macaristan'daki fabrikasına verdiğini açıklarken, Türkiye pazarındaki satışları da 2026'nın ilk yarısında geçen yılın aynı dönemine göre önemli ölçüde geriledi.