Sosyal Güvenlik Kurumu, kayıt dışı istihdam ve sahte sigortalılıkla mücadele kapsamında denetimlerini artırırken, ortaya çıkan tablo dikkat çekti. Kurumun yaptığı incelemelerde bugüne kadar 245 binden fazla kişinin sigortası ve emekliliği iptal edildi.
Sahte Sigortalılık Hayali Yerini Büyük Mağduriyete Bırakıyor
Karakaş, SGK sisteminin özel sigorta mantığıyla çalışmadığını vurgulayarak, sigortalılığın mutlaka gerçek ve fiili çalışmaya dayanması gerektiğini ifade etti. Bu şartlardan herhangi birinin eksik olması durumunda yapılan sigorta işlemlerinin “yok hükmünde” sayıldığını dile getirdi.
Yapay Zeka Destekli Denetimler Devrede
SGK’nın son yıllarda dijital dönüşümle birlikte denetimlerini ciddi şekilde güçlendirdiği belirtiliyor. 2016 yılından bu yana yürütülen “Sahte İş Yeri ve Sahte Sigortalılık Tespit Projesi” kapsamında milyonlarca veri analiz edilerek şüpheli işlemler tespit ediliyor.
Bu sistemde yaklaşık 100 farklı parametre kullanılıyor. İş yerlerinin faaliyet yapısı, çalışan sayısı, prim ödeme alışkanlıkları ve sektör uyumu gibi kriterler değerlendirilerek sahte olma ihtimali yüksek dosyalar anlık olarak belirleniyor.
Eskiden yıllar sürebilen tespit süreçlerinin, bu dijital altyapı sayesinde 360 günün altına indirildiği ifade ediliyor. Bu sayede hem kamu zararı büyümeden önleniyor hem de usulsüz işlemler daha hızlı ortaya çıkarılıyor.
Milyarlarca Liralık Kamu Zararı Ortaya Çıktı
Yapılan denetimlerde sahte sigortalılık faaliyetlerinin boyutu da gözler önüne serildi.
- faz çalışmalarda 128 sahte iş yerinde 18 binden fazla sahte sigortalı tespit edilirken yaklaşık 487,5 milyon TL’lik borç ortaya çıkarıldı.
- fazda ise 195 sahte iş yerinde 20 binden fazla kişi sahte sigortalı olarak belirlendi ve 1,27 milyar TL kamu zararı hesaplandı.
Toplamda ise 3 bin 273 sahte iş yeri üzerinden bildirilen 245 bin 740 kişinin sigortası ve emekliliği iptal edildi.
Yaptırımlar Sadece Maaş Kesintisiyle Sınırlı Değil
SGK’nın uyguladığı yaptırımlar oldukça ağır sonuçlar doğuruyor. Sahte sigortalılık tespit edildiğinde sadece emeklilik iptal edilmiyor, aynı zamanda ödenen maaşlar da faiziyle birlikte geri alınıyor.
Bununla birlikte, kişilerin ve yakınlarının o dönemde yaptığı sağlık harcamaları da geri talep ediliyor. Ayrıca hem sahte sigortalılar hem de bu sistemi kuran kişiler hakkında adli süreç başlatılarak savcılıklara suç duyurusunda bulunuluyor.
Uzmanlardan Net Uyarı Geleceğinizi Riske Atmayın
İsa Karakaş, sahte sigortalılığın kısa vadede avantaj gibi görünse de uzun vadede büyük mağduriyetlere yol açtığını vurgulayarak, vatandaşlara önemli uyarılarda bulundu.
“Gerçek ve fiili çalışmaya dayanmayan hiçbir sigorta sistemi size güvenli bir emeklilik sağlamaz” diyen Karakaş, SGK’nın gelişmiş denetim ağı sayesinde bu tür usulsüzlüklerin er ya da geç tespit edildiğini belirtti.
Yetkililer, vatandaşların bu tür yasa dışı yöntemlerden uzak durması gerektiğini vurgularken, denetimlerin önümüzdeki süreçte daha da sıkılaştırılacağını ifade ediyor.