Osmanlı Devleti'nin 33. padişahı olan 5. Murat, 30 Mayıs 1876 tarihinde tahta çıktıktan yalnızca 93 gün sonra, 31 Ağustos 1876'da tahttan indirildi. Tarih kaynaklarına göre görevden alınmasının temel nedeni, yaşadığı ciddi ruhsal rahatsızlığın devlet yönetimini sürdüremeyecek düzeyde olduğu yönündeki değerlendirmelerdi. Tahttan indirilmesinin ardından yerine kardeşi II. Abdülhamid padişah ilan edildi. 5. Murat'ın kısa süren saltanatı, Osmanlı tarihinin en kritik dönemlerinden birine denk geldi. Sultan Abdülaziz'in tahttan indirilmesi, ardından yaşanan siyasi gelişmeler ve devlet yönetimindeki belirsizlikler nedeniyle 5. Murat'ın sağlık durumu uzun süre tartışma konusu oldu.
5. Murat Neden Tahttan İndirildi? Tarihçiler Hangi Gerekçeleri Gösteriyor?
5. Murat, Sultan Abdülaziz'in tahttan indirilmesinin ardından Osmanlı tahtına çıkarılmıştır. Meşrutiyet yanlısı devlet adamları, yeni dönemde reformların hızlanmasını beklemekteydi. Tahta çıkışının ardından yaşanan siyasi gelişmeler ve yakın çevresindeki olaylar, padişahın ruh sağlığını olumsuz etkilemiştir.
Tarih kaynaklarına göre Sultan Abdülaziz'in ölümünün ardından oluşan gergin ortam, Çerkes Hasan'ın düzenlediği saldırıda Serasker Hüseyin Avni Paşa'nın öldürülmesi ve devlet içindeki krizler 5. Murat'ın psikolojik durumunun ağırlaşmasına neden olmuştur. hekimleri tarafından yapılan muayenelerde padişahın devlet işlerini sürdürebilecek durumda olmadığı değerlendirilmiştir.
devlet yöneticileri ve şeyhülislam tarafından hazırlanan hal fetvasıyla 31 Ağustos 1876 tarihinde 5. Murat tahttan indirilmiştir. Osmanlı tarihinde padişahın görevden alınmasına ilişkin kararın temel gerekçesi akıl sağlığına ilişkin değerlendirmeler olmuştur.
Murat'ın yerine aynı gün kardeşi II. Abdülhamid tahta geçirilmiştir. II. Abdülhamid'in göreve başlamasının ardından Kanun-ı Esasi hazırlıkları hız kazanmış, aynı yıl meşrutiyet ilan edilmiştir. Yeni padişah yaklaşık 33 yıl boyunca Osmanlı Devleti'ni yönetmiştir.
Tahttan indirilen 5. Murat ise Çırağan Sarayı'nda gözetim altında yaşamını sürdürmüştür. 28 yıl sarayda kalan eski padişah, 29 Ağustos 1904 tarihinde hayatını kaybetmiştir. Saltanatı yalnızca 93 gün sürdüğü için Osmanlı tarihinin en kısa süre hüküm süren padişahları arasında yer almaktadır.
5. Murat'ın tahttan indirilişi, Osmanlı Devleti'nin son dönemindeki önemli siyasi dönüm noktalarından biri olarak kabul edilmektedir. II. Abdülhamid dönemi, meşrutiyetin ilanı ve sonraki siyasi gelişmeler açısından imparatorluğun tarihine yön veren süreçlerden biri olmuştur.
