Çocuklarda haftalar boyunca devam eden burun akıntısı, tıkanıklık, kaşıntı ve sık hapşırma basit bir soğuk algınlığından farklı bir soruna işaret edebilir. BURTOM Özlüce Tıp Merkezi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Ufuk Sevgican, bu belirtilerin özellikle tekrarlaması veya mevsimsel olarak artması durumunda alerjik rinitin değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Tedavi edilmeyen veya yeterince kontrol altına alınamayan alerjik rinitin uyku kalitesini bozabileceğine dikkat çeken Sevgican, bunun çocukların günlük yaşamını ve okul performansını da etkileyebileceğini belirtti.
Alerjik rinit çocukluk çağında sık görülen hastalıklardan biri olarak öne çıkıyor. Burun tıkanıklığı nedeniyle ağızdan nefes alma, horlama ve gece sık uyanma gibi sorunlar ortaya çıkabilirken hastalığa gözlerde kaşıntı ve sulanma da eşlik edebiliyor. Bilimsel kaynaklarda da çocuklardaki alerjik rinitin uyku sorunları, dikkat problemleri ve okul performansında bozulmayla ilişkili olabileceği belirtiliyor.
Çocuklarda Geçmeyen Burun Akıntısına Dikkat: Alerjik Rinit Olabilir
Dr. Ufuk Sevgican, çocuklarda uzun süre devam eden burun şikâyetlerinin aileler tarafından zaman zaman “nasıl olsa geçer” düşüncesiyle bekletilebildiğini söyledi. Şeffaf ve sulu burun akıntısı, peş peşe hapşırma, burun ve genizde kaşıntı ile tıkanıklığın alerjik rinitte görülebilen önemli belirtiler arasında olduğunu kaydetti. Çocukluk çağındaki alerjik rinitin yaygınlığı toplum ve yaş grubuna göre değişmekle birlikte önemli bir çocuk sağlığı sorunu olduğu biliniyor.
Sevgican, anne veya babasında alerjik rinit, astım ya da egzama öyküsü bulunan çocuklarda riskin daha yüksek olabileceğini belirtti. Bazı çocuklarda şikâyetlerin özellikle ilkbahar ve sonbahar dönemlerinde yoğunlaştığını, bazılarında ise yıl boyunca devam edebildiğini ifade etti.
Alerjik riniti tetikleyebilen unsurlar arasında polenler, ev tozu akarları, hayvan kaynaklı alerjenler ve küfler bulunuyor. Çocuklarda tekrarlayan hapşırmanın yanı sıra gözlerde kızarıklık, sulanma ve kaşıntı da görülebiliyor. Burun tıkanıklığı belirginleştiğinde ise çocuklar ağızdan nefes almaya başlayabiliyor.
Horlama ve huzursuz uyku görülebiliyor
Dr. Sevgican, burundan rahat nefes alamayan çocuklarda horlama, huzursuz uyku ve gece boyunca sık uyanma gibi sorunlarla karşılaşılabildiğine dikkat çekti.
Alerjik rinit ile çocuklardaki uyku problemleri arasındaki ilişki bilimsel araştırmalarda da inceleniyor. Haziran 2026'da çevrim içi yayımlanan güncel bir meta-analiz, alerjik rinit ile çocuklardaki uyku sırasında solunum bozuklukları arasında pozitif ilişki bulunduğunu bildirdi.
Orta kulak ve sinüs sorunları eşlik edebilir
Alerjik rinit yalnızca burunda görülen belirtilerle sınırlı kalmayabiliyor. Türk Alerjik Rinit Tanı ve Tedavi Rehberi'nde sinüzit, efüzyonlu orta kulak iltihabı ve uyku sorunları alerjik rinit ile birlikte görülebilen durumlar arasında sıralanıyor. Uzun süreli burun tıkanıklığının çocukların yaşam kalitesi ve bilişsel işlevleri üzerinde de olumsuz etkileri olabileceği belirtiliyor.
Dr. Sevgican da uyku kalitesi bozulan çocuklarda gündüz dikkat dağınıklığı yaşanabileceğini, bunun okul yaşamına ve genel yaşam kalitesine yansıyabileceğini söyledi. Çocuklarda alerjik rinit ile okul performansı arasındaki bağlantıya ilişkin çalışmalar da benzer yönde bulgular içeriyor.
Alerjenlerden korunmak önemli
Alerjik rinitte izlenecek yaklaşımın çocuğun yaşı, belirtilerin şiddeti ve hangi alerjenlerin etkili olduğuna göre hekim tarafından belirlenmesi gerekiyor. Güncel klinik kaynaklarda alerjen maruziyetinin azaltılması, uygun hastalarda antihistaminikler ve burun içine uygulanan kortikosteroid tedavileri seçenekler arasında yer alıyor. Sürekli alerjik rinitte burun içi kortikosteroidler temel tedavi seçeneklerinden biri olarak kabul ediliyor.
Dr. Ufuk Sevgican, çocuklarda rahat nefes almanın yalnızca günlük konfor açısından değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı. Kaliteli uyku, sağlıklı gelişim ve okul yaşamı açısından burun şikâyetlerinin önemsenmesi gerektiğini belirten Sevgican, uzun süren veya tekrarlayan belirtilerde çocuk sağlığı uzmanına başvurulmasının önemine dikkat çekti.
