Hürmüz Boğazı çevresinde 13 Nisan 2026 boyunca yaşanan gelişmeler, petrol ve doğal gaz sevkiyatını izleyen piyasalarda yeni soruları gündeme taşıdı. ABD’nin İran limanlarına dönük deniz ablukasını devreye alması, İngiltere Deniz Ticaret Operasyonları’nın yayımladığı uyarı ve Avrupa’dan gelen “geçiş serbestisi yeniden sağlanmalı” çağrıları sonrası gözler kritik su yoluna çevrildi. Resmi kayıtlara göre İran limanları ve kıyı tesislerine erişimde yeni kısıtlamalar yürürlükte. Buna karşın Hürmüz üzerinden İran dışı noktalara yapılan transit geçişin tamamen durduğu yönünde teyit edilmiş açıklama bulunmuyor. Yine de sahadaki tablo normal akıştan uzak. Güvenlik riski kritik seviyede kalırken ticari geçiş sayısı savaş öncesi ortalamanın çok altında seyrediyor.
Hürmüz Boğazı Tamamen Kapandı Mı?
13 Nisan tarihli UKMTO duyurusuna göre saat 14.00 UTC’den itibaren İran limanları ve kıyı bölgelerini etkileyen deniz erişim kısıtlamaları uygulanıyor. Aynı metinde, Hürmüz Boğazı üzerinden İran dışı noktalara yapılan transit geçişin bu tedbirlerle doğrudan engellenmediği, ancak gemilerin askeri varlık, telsiz yönlendirmesi ya da kontrol prosedürleriyle karşılaşabileceği yer aldı. Reuters ve AP’de yayımlanan son bilgilere göre ABD’nin devreye aldığı abluka da İran limanlarına giriş ve çıkışı hedef alıyor; İran dışı rotalara giden gemiler için tam kapanma ilan edilmiş değil. Bu tablo, boğazın tüm gemilere hukuken kapanmasından çok, İran bağlantılı trafiğin sert şekilde kısıtlandığı ve genel geçişin ağır güvenlik baskısı altında sürdüğü bir görünüm ortaya koyuyor.
Hürmüz Boğazı Neden Kritik, Son Trafik Tablosu Ne Gösteriyor?
Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi’ni Umman Körfezi ve Arap Denizi’ne bağlıyor. ABD Enerji Bilgi İdaresi verilerine göre 2024’te bu hat üzerinden günlük ortalama 20 milyon varil petrol geçti; bu miktar küresel petrol sıvıları tüketiminin yaklaşık yüzde 20’sine denk geldi. Aynı kurum, 2024’te küresel LNG ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin de Hürmüz’den taşındığını, sevkiyatın ana bölümünün Katar çıkışlı olduğunu bildirdi. Bu yüzden hatta yaşanan her aksama enerji fiyatları ve tedarik planları üzerinde doğrudan etkili oluyor.
12 Nisan tarihli JMIC notuna göre Arabistan Körfezi, Hürmüz Boğazı ve Umman Körfezi genelinde denizcilik tehdit seviyesi “kritik” durumda. Aynı değerlendirmede tarihsel günlük geçiş ortalaması yaklaşık 138 gemi olarak verilirken, 9 Nisan’da 8, 10 Nisan’da 2, 11 Nisan’da ise 4 transit kaydedildi. JMIC ayrıca ticari trafiğin “son derece sınırlı” kaldığını ve gemi sahiplerinin geçiş kuralları konusunda yeterli netlik görmediğini aktardı. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de 13 Nisan’da seyrüsefer serbestisinin yeniden sağlanmasının acil olduğunu söyledi. Son tabloda öne çıkan gerçek şu: Hürmüz Boğazı kağıt üzerinde tüm trafiğe kapanmış görünmüyor, fakat sahada akış halen ciddi ölçüde daralmış durumda.
