İran ile ABD arasında Pakistan’ın başkenti İslamabad’da yürütülmesi beklenen temaslar, bölgedeki kırılgan ateşkesin geleceği açısından yeni bir döneme işaret ediyor. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf’ın başkanlık ettiği heyetin İslamabad’a ulaşmasının ardından gözler, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance öncülüğündeki Amerikan heyetiyle yapılacak görüşmelere çevrildi. Uluslararası ajansların aktardığı bilgilere göre masadaki başlıklar yalnızca ateşkesle sınırlı değil; nükleer program, İran’a ait dondurulmuş varlıklar, Hürmüz Boğazı’ndaki geçişler ve bölgedeki çatışmalar da görüşme trafiğinin ana gündemini oluşturuyor. ABD Başkanı Donald Trump ise müzakere zeminiyle ilgili yaptığı açıklamada, Washington açısından temel ölçütün İran’ın nükleer silaha sahip olmaması olduğunu söyledi. Aynı saatlerde hem diplomatik trafik hem de askeri hazırlıkların birlikte ilerlemesi, görüşmelerin ne kadar hassas bir eşikte yürüdüğünü ortaya koydu.
İran Heyeti Pakistan’a Ulaştı
Reuters, AP ve Wall Street Journal’da yer alan bilgilere göre İran heyetinde Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf’ın yanı sıra Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, üst düzey güvenlik ve ekonomi yetkilileri de yer aldı. Heyetin İslamabad’a varışıyla birlikte Pakistan, son yılların en kritik bölgesel diplomasi trafiğine ev sahipliği yapmaya başladı. İran tarafı, görüşmeler başlamadan önce bazı ön koşulların karşılanmasını istediğini duyurdu. Bunlar arasında İran’a ait bloke edilmiş varlıkların serbest bırakılması ve bölgesel çatışma başlıklarının da müzakere çerçevesine alınması bulunuyor.
ABD Heyeti De İslamabad’da
ABD heyetinin de Pakistan’a ulaştığı doğrulandı. Reuters ve AP’ye göre heyete ABD Başkan Yardımcısı JD Vance liderlik ediyor. Amerikan tarafının, kırılgan ateşkesi kalıcı çerçeveye oturtmak için temas yürütmeye hazır olduğu belirtilirken, Washington yönetimi İran’ın süreci oyalamaması gerektiği yönünde sert mesajlar verdi. Görüşmelerin, iki ülke arasında son yılların en yüksek profilli doğrudan temaslarından biri olduğu aktarılıyor.
Trump’tan Anlaşma İçin Nükleer Şart
Trump, görüşmelere ilişkin açıklamasında anlaşmanın temel maddesini açık şekilde ortaya koydu. Reuters’ın aktardığına göre Trump, ABD açısından ana kriterin İran’ın nükleer silaha sahip olmaması olduğunu belirtti. Bu açıklama, Washington’un ateşkes ve daha geniş kapsamlı uzlaşı için nükleer dosyayı merkezde tuttuğunu gösterdi. Öte yandan AP ve Guardian’ın aktardığı bilgilere göre İran tarafı, sadece nükleer başlıkla sınırlı bir çerçeveyi kabul etmeye sıcak bakmıyor; Lübnan, yaptırımlar ve dondurulmuş varlıklar gibi başlıkların da masada olmasını istiyor.
ABD İran’dan Tutuklu Amerikalıları Da Gündeme Getirebilir
Washington Post kaynaklı haberlerde, ABD’li müzakerecilerin İslamabad temaslarında İran’daki ABD vatandaşlarının durumunu da gündeme taşıyabileceği belirtildi. Bu başlığın görüşmelerin ana dosyaları kadar öne çıkıp çıkmayacağı henüz netleşmiş değil. Ancak Reuters ve AP’nin aktardığı genel tablo, ABD tarafının yalnızca ateşkesi değil, daha geniş kapsamlı güvenlik ve insani dosyaları da pazarlık masasına taşımaya hazırlandığını gösteriyor.
Askeri Sevkiyat İddiası Dikkat Çekti
Diplomatik trafik sürerken askeri hazırlıklara ilişkin haberler de gündemde kaldı. Wall Street Journal’ın haberine göre ABD, Orta Doğu’daki askeri varlığını artırmaya hazırlanıyor. Haberde son dönemde savaş uçaklarının bölgeye gönderildiği, 82. Hava İndirme Tümeni’nden 1.500 ila 2.000 asker sevkinin planlandığı ve deniz unsurlarının da hareket halinde olduğu aktarıldı. Bu tablo, müzakereler sürse de Washington’un sahadaki askeri seçeneği masadan kaldırmadığı yönünde değerlendiriliyor. Reuters da Beyaz Saray’ın ateşkes konusunda kamuoyuna kapsamlı bir konuşma planını, sürecin kırılgan yapısı nedeniyle geri çektiğini bildirdi.
Gözler İslamabad’daki Temaslarda
İslamabad’daki görüşmeler, yalnızca İran ile ABD arasındaki ilişki açısından değil, İsrail-Lübnan hattındaki gerilim ve enerji arz güvenliği bakımından da yakından izleniyor. Reuters’a göre mevcut iki haftalık ateşkes kırılganlığını koruyor ve taraflar arasında ciddi görüş ayrılıkları sürüyor. AP de Pakistan’ın arabuluculuk rolünün, geçici sükunetin daha kalıcı bir zemine taşınmasında belirleyici olabileceğini aktardı. Görüşmelerden çıkacak sonuçlar, bölgedeki askeri hareketlilikten enerji piyasalarına kadar geniş bir alanı etkileyebilir.
