Türkiye'nin satrançtaki 2 numaralı ismi Gülenay Aydın'ın tartışmalı bir kararla Milli Takım dışı bırakılması satranç camiasını ayağa kaldırırken, Meclis gündemine de taşındı. CHP Denizli Milletvekili Gülizar Biçer Karaca, Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak'ın yanıtlaması istemiyle verdiği soru önergesinde, Türkiye Satranç Federasyonu (TSF) Başkanı Fethi Apaydın ve yönetimine ilişkin iddiaları da sorguladı. Karaca; kamu kaynaklarının kullanımından idari suistimallere, kadın sporculara yönelik 'ikinci sınıf' muameleden maddi ayrımcılığa kadar pek çok skandal iddiayı Bakan Aşkın Bak'a sordu.
24 Saat Gazetesi'nin de gündeme getirdiği, Türkiye'nin yetiştirdiği en yüksek ELO puanlı genç yeteneği ve aktif listenin 2 numarası 19 yaşındaki WIM Gülenay Aydın'ın, 'iki maç eksiği' olduğu gerekçesiyle 2026 Satranç Olimpiyatı A Milli Kadın Takım kadrosundan tasfiye edilmesi, satranç camiasındaki tartışmaların ardından Meclis gündemine de taşınmış oldu.
Karaca; Türkiye Satranç Federasyonu (TSF) Başkanı Fethi Apaydın ve yönetimine, kamu kaynaklarının kullanımından idari suistimallere, liyakat kaybından kadın sporculara yönelik sistematik ayrımcılığa kadar pek çok ağır iddiaya soru önergesinde yer verdi.
Kadın sporculara yönelik 'maddi adaletsizlik'
Gülizar Biçer Karaca'nın soru önergesinde en can alıcı nokta, kadın sporculara yönelik 'maddi adaletsizlik' oldu. Federasyonun erkek sporculara sunduğu düzenli mali desteği kadın sporculardan esirgediği, kadın milli takımının ancak haksızlığı dile getirmesi ve kamuoyu baskısı oluşturması sonrası haklarını 'geriye dönük' alabildiği de soru önergesiyle de kayıtlara geçmiş oldu. Karaca, Türk satrancının genç yıldızlarına reva görülen bu 'ikinci sınıf muameleyi' ve liyakatten uzak yönetim anlayışını Bakan Aşkın Bak'a sorarak, 'sporun ruhuna gölge düşüren skandalların aydınlatılmasını' istedi.
Sponsorluk ve desteklerin dağıtımı
Gülizar Biçer Karaca, 'Tartışmaların odağında, Milli Sporcu Gülenay Aydın'ın yönerge dışında bir kararla 'iki oyun eksiği' benzeri yoruma açık bir gerekçe ile kadro dışında bırakıldığı, kriterlerde yer almayan tarihlerin hesaplamaya katıldığı, kadro dışı kararının kendisine resmi bildirim yapılmadan öğrenildiği ve kadın sporculara sağlanan desteklerin erkek sporcularla eşit olmadığı' iddialarını da gündeme getirdi. Karaca, 'Ek olarak, federasyon yönetimine ilişkin çıkar çatışması, sponsorluk ve desteklerin dağıtımı, merkez yönetimi, harcama ve araç kullanımı gibi konulardaki iddialar da kamuoyuna yansımıştır' diyerek, Bakan Aşkın Bak'tan sorularına yanıt istedi.
Karaca, A Milli Kadın Takım seçme kriterlerini sordu
İlk sorusu '2026 Dünya Satranç Olimpiyatında ülkemizi temsil edecek A Milli Kadın Takım kadrosu hangi usul, takvim ve idari kararlarla belirlenmiştir; karar hangi kurul veya organ tarafından hangi tarihte alınmış ve ne zaman ilan edilmiştir?' olan Karaca, 'A Milli Kadın Takım seçme kriterlerinde yer alan '1 Ocak 2025 itibarıyla son bir yılda en az 54 oyun' şartı uygulamada hangi tarih aralığına göre hesaplanmıştır; bu tarih aralığı sporculara ve kamuoyuna hangi yöntemle duyurulmuştur?' sorusuna da yanıt istedi.
Gülizar Biçer Karaca; Türkiye Satranç Federasyonu (TSF) yönetimini 'şeffaflık, eşitlik ve liyakat' ilkeleri üzerinden sorgulayan ve satranç camiasını da sarsan iddiaları şu çarpıcı ifadelerle Bakan Bak'a sordu:
'Neden 12 ay yerine 13 ay?'
- Basına yansıyan iddialarda, resmi metinde yer almayan bir dönemin (1 Aralık 2024 ile 1 Ocak 2025 arası) hesaplamaya dahil edildiği ve fiilen 12 ay yerine 13 aylık değerlendirme yapıldığı ileri sürülmektedir; bu iddialar doğru mudur?
- '54 oyun' şartı hangi oyun türlerini kapsamaktadır; standart, hızlı ve yıldırım oyunların hangileri bu sayım kapsamındadır ve bu kapsam neden kriter metninde açık ve denetlenebilir biçimde gösterilmemiştir?
- Kadroya alınan ve kadroya alınmayan tüm sporcular bakımından; değerlendirmeye esas alınan oyun sayısı, oyunların dönem ve turnuva bazında dökümü ile 'Elo listesine göre ilk beş aktif sporcu' ölçütünün hangi liste ve hangi tarih esas alınarak uygulandığına ilişkin resmi döküm nedir?
- Kadroya alınmama kararları sporculara hangi usulle ve ne zaman bildirilmektedir; Gülenay Aydın'a kadroya alınmama kararı resmi olarak bildirilmiş midir, bildirilmiş ise tarihi ve yöntemi nedir?
- Basına yansıyan iddialarda erkek milli takım sporcularına düzenli ödeme yapıldığı, kadın milli takım sporcularına ise başlangıçta ödeme yapılmadığı ve sonradan geriye dönük ödeme yapıldığı ileri sürülmektedir; 2024, 2025 ve 2026 yıllarında milli sporculara yapılan tüm nakdi ödemeler nelerdir, kaynakları nedir ve kadın-erkek dağılımı ile kişi başına tutarları nedir?
- Kadın milli takım sporcularına sağlanan turnuva, kamp, konaklama, yol, antrenör ve teknik ekip desteklerinin kapsamı ve kriterleri nelerdir; 'özendirme ödülü' dahil düzenli destek kalemlerinin tutarları ve belirlenme ölçütleri nelerdir?
- Üniversite öğrencisi olan ve devam zorunluluğu bulunan sporcular için federasyonun turnuva planlaması, sınav dönemleri ve devam zorunluluğu ile uyumlu bir esneklik veya destek mekanizması var mıdır; yoksa gerekçesi nedir?
Karaca Bakanlığın federasyonlara yönelik denetimlerini sordu
- Federasyon yönetimine ilişkin olarak; başkan ve üst düzey yöneticilerin kulüp bağlantıları nedeniyle çıkar çatışması oluşabileceği iddiaları hakkında Bakanlığınızın bilgisi ve denetimi var mıdır; varsa hangi tarihte hangi kapsamda inceleme veya teftiş yapılmıştır ve sonucu nedir?
- Federasyonun resmi merkezinin Ankara olmasına rağmen yönetimin fiilen başka bir şehirden yürütüldüğü, Ankara dışında danışman kadroları oluşturulduğu ve federasyon bütçesinden ödeme yapıldığı iddiaları doğru mudur; doğru ise bu uygulamaların hukuki dayanağı nedir ve personel ile ödemelere ilişkin toplam tutarlar nelerdir?
Federasyonda 'çıkar çatışması' vurgusu
- Federasyon envanterinde bulunan hizmet araçlarının edinimi, işletme maliyeti, tahsis amacı, kullanım kayıtları denetlenmekte midir? Ek olarak 'Arena turnuvaları' dahil federasyon kaynaklarıyla desteklendiği belirtilen organizasyonların hangi tarihlerde hangi kulüp veya tesislerde yapıldığı ve sağlanan nakdi ya da ayni desteklerin kalem ve tutarları nelerdir; bu desteklerde objektif dağıtım ve çıkar çatışması riskine karşı Bakanlıkça hangi denetimler yapılmaktadır, denetim usulü nedir?
Gözler Bakan Bak'ın vereceği yanıtta
Gülizar Biçer Karaca'nın soru önergesine Bakan Aşkın Bak ne yanıt verecek? Satranç ve spor camiasında şimdi tüm gözler, Gençlik ve Spor Bakanlığı'nın bu sorularda yer alan ağır iddialara vereceği yanıtta olacak.
