Hazine ve Maliye Bakanlığı, vergi denetim süreçlerinde dijital dönüşümü hızlandıracak yeni bir sistemi devreye almaya hazırlanıyor. Vergi Denetim Kurulu tarafından geliştirilen yapay zekâ destekli Bilinç Platformu ile mükellefler, denetim ya da ceza süreci başlamadan önce vergisel risklerini görebilecek. Web tabanlı çalışacak sistemde, VDK tarafından tespit edilen riskler doğrudan mükellefle paylaşılacak. Böylece vatandaş ve işletmeler, olası hataları zamanında görerek düzeltme imkânı bulacak.
Vergi denetimlerinde yeni yaklaşım, yalnızca sonradan ceza kesmeye değil, mükellefi önceden bilgilendirmeye odaklanıyor. Bakanlık, bu sistemle şeffaflığı artırmayı, kayıt dışılıkla mücadeleyi güçlendirmeyi ve denetim maliyetlerini azaltmayı hedefliyor. Platformun bu yıl içinde kullanıma alınması planlanıyor.
Bilinç Platformu Nasıl Çalışacak
Bilinç Platformu’nun ilk aşamasında 150’den fazla kural bazlı vergi analizi sisteme eklenecek. Bunun yanında makine öğrenmesine dayalı risk senaryoları da kullanılacak. Mükelleflerin işlemleri bu analizler üzerinden değerlendirilecek ve vergisel riskler sayısal skorlarla gösterilecek.
Yüksek risk puanı alan mükellefler için sistem üzerinden rehberlik sunulacak. Bu rehberlik sayesinde kullanıcılar, hangi işlemde risk oluştuğunu ve bu riski azaltmak için hangi adımları atabileceklerini görebilecek. Böylece denetim süreci başlamadan önce hataların düzeltilmesi amaçlanıyor.
Platformda yalnızca mükellefin kendi işlemleri değil, ticari ilişki kurduğu kişi ve kurumlar nedeniyle oluşabilecek riskler de izlenecek. KURGAN Sistemi verileriyle oluşturulacak “karşı taraf riski” uygulaması sayesinde sahte belge kullanımı ve riskli ticari bağlantılar konusunda erken uyarı yapılması hedefleniyor.
Kayıt Dışılıkla Mücadelede Yeni Dijital Adım
Vergi Denetim Kurulu tarafından geliştirilen Büyük Kayıt Dışılık Çerçevesi de Bilinç Platformu’na entegre edilecek. Bu yapı sayesinde parasal hareketler üzerinden tespit edilen riskli işlemler mükelleflerin bilgisine sunulacak. Böylece kayıt dışı ekonomiyle mücadelede yeni bir dijital denetim katmanı oluşturulacak.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, yeni sistemle denetim öncesi bilinçlendirme yaklaşımının hayata geçirileceğini belirtti. Şimşek, amacın mükelleflerin vergisel bilinç düzeyini artırmak, şeffaflığı güçlendirmek ve idare ile vatandaş açısından daha etkin bir sistem kurmak olduğunu ifade etti.
Yeni platformun devreye alınmasıyla birlikte mükellefler, vergi risklerini yalnızca ceza sonrası değil, önceden görme imkânına sahip olacak. Bu adım, vergi uyumunu artırırken işletmelerin daha kontrollü ve bilinçli hareket etmesini sağlayacak.
