Avrupa Birliği denizlerdeki kirlilikle mücadele kapsamında yeni bir teknoloji projesini devreye aldı. SeaClear ve SeaClear2.0 projeleri kapsamında geliştirilen yapay zeka destekli dronlar ve su altı robotlarından oluşan bir sistem, deniz tabanındaki çöpleri tespit edip toplamak için kullanılacak. Yarı otonom şekilde çalışan bu teknoloji sayesinde deniz dibinde bulunan plastik, metal parçalar, lastikler ve gemi enkazı gibi atıkların daha hızlı tespit edilmesi hedefleniyor. Proje kapsamında geliştirilen robot filosu Avrupa’da çeşitli bölgelerde test edilmeye başlandı.
AB 2030 Yılına Kadar Deniz Atıklarını Yarıya İndirmeyi Hedefliyor
SeaClear projesi Avrupa Birliği’nin “Okyanusları ve Suları Temizleme Görevi” kapsamında yürütülen büyük çevre programlarından biri olarak öne çıkıyor. Programın temel hedeflerinden biri 2030 yılına kadar denizlerdeki atık miktarını yaklaşık yüzde 50 oranında azaltmak.
Projenin ilk testleri Fransa’nın Marsilya kentindeki bir marinada ve Almanya’daki bazı test sahalarında gerçekleştirildi. Önümüzdeki süreçte İtalya’nın Venedik kenti, Hırvatistan’daki Dubrovnik ve İspanya’daki Tarragona gibi bölgelerde yeni testlerin yapılması planlanıyor.
Projeyi koordine eden araştırmacılara göre Avrupa denizlerinde beklenenden çok daha fazla atık bulunuyor. Yüzeyde görülen plastiklerin önemli bir kısmı zamanla deniz tabanına çökerek mikroplastiklere dönüşüyor. Bu durum hem deniz ekosistemi hem de insan sağlığı açısından ciddi bir risk oluşturuyor. Bu nedenle atıkların mikroplastiklere dönüşmeden önce toplanması büyük önem taşıyor.
Dronlar ve Su Altı Robotları Birlikte Çalışıyor
SeaClear2.0 sistemi birden fazla teknolojinin koordineli şekilde çalışmasıyla görev yapıyor. İlk aşamada insansız yüzey araçları belirlenen bölgelere gönderiliyor. Daha sonra havada uçan keşif dronları devreye girerek deniz tabanını tarıyor ve tespit edilen atıkların konumunu kaydediyor.
Toplanan veriler su altı robotlarına aktarılıyor. Robotlar deniz tabanına inerek çöpleri mekanik kolları veya emiş sistemleri yardımıyla toplayıp yüzeye çıkarıyor. Daha ağır nesneler için ise yüzeyde bulunan gemilerdeki akıllı vinç sistemleri kullanılıyor.
Araştırmacılar yapılan testlerde otomobil lastikleri, metal parçalar ve eski gemilere ait büyük kalıntıların bile deniz tabanından çıkarılabildiğini belirtiyor. Ayrıca robotların topladığı atıkları depolamak için “yüzen çöp kamyonu” olarak adlandırılan otonom bir sistem de geliştiriliyor.
Proje henüz geliştirme aşamasında olsa da uzmanlara göre bu teknoloji yalnızca deniz temizliği için değil farklı alanlarda da kullanılabilir. Araştırmacılar aynı sistemlerin deniz tabanındaki patlamamış mühimmatların tespit edilmesi gibi güvenlik amaçlı görevlerde de kullanılabileceğini değerlendiriyor.
