Sağlık Bakanlığı, 2025 yılı sonuna kadar ulusal aşı takvimine ekleneceği beyan edilen Human Papilloma Virüs (HPV) aşısının mevcut durumu hakkında açıklama yaptı. Bakanlık, aşının henüz Genişletilmiş Bağışıklama Programı (GBP) kapsamında olmadığını ve bilimsel çalışmaların devam ettiğini bildirdi.
Bakan Kemal Memişoğlu'nun 2025 yılı Haziran ayında yaptığı '2025 sonu itibarıyla ücretsiz uygulanacak' açıklamasına rağmen, 2026 yılının ilk ayında verilen resmi yanıt sürecin henüz tamamlanmadığını ortaya koydu.
2025 sonu hedef olarak gösterilmişti
Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, Haziran 2025'te kamuoyuna yaptığı açıklamalarda, HPV aşısının uygulanmasına yönelik planlamayı paylaşmıştı. Bakan Memişoğlu söz konusu açıklamada, 'HPV aşısını 2025 sonu itibarıyla insanlarımıza ücretsiz, özellikle 13 yaşındaki çocuklarımıza ulaştıracağız. 15 yaşın üzerindekileri de talep etmeleri halinde aşılayacak hale geleceğiz' ifadelerini kullanarak uygulamanın başlayacağı tarihi 2025 yılının sonu olarak işaret etmişti.
Bakanlıktan açıklama geldi: 'Takvim kapsamında değil'
24 Saat Gazetesi, belirtilen takvim süresinin dolması üzerine aşının ulusal programa dahil edilip edilmediğini Sağlık Bakanlığı'na sordu. Bakanlıktan gelen resmi yanıtta, aşının rutin takvime alınmasına yönelik hazırlıkların devam ettiği belirtilerek şu ifadelere yer verildi:
'Human Papilloma Virüs (HPV) aşısının rutin aşı takvimine alınması hususunda çalışmalar bilimsel veriler ışığında Bağışıklama Danışma Kurulu önerileri doğrultusunda yürütülmektedir. Şu an için GBP (Genişletilmiş Bağışıklama Programı) kapsamında değildir.'
Bilimsel kurulun önerileri bekleniyor
Bakanlık tarafından verilen cevapta, aşılama programının Bağışıklama Danışma Kurulu'nun önerileri doğrultusunda şekillendiği vurgulandı. Vatandaşların güncel bilgiye ulaşması için Bakanlığın 'Aşı Portalı' adresine yönlendirme yapıldı.
Vatandaş ne yapacak?
Mevcut durumda, HPV aşısı ulusal takvimde yer almadığı için bireyler aşıya ancak kendi imkanlarıyla eczaneler üzerinden veya bazı yerel yönetimlerin başlattığı sınırlı aşılama projeleri aracılığıyla erişebiliyor. Aşının ücretsiz olarak devlet tarafından karşılanmasına dair yasal sürecin ve teknik hazırlıkların hangi tarihte sonuçlanacağı ise belirsizliğini koruyor.
Bakanlığın takvimine girmeyen aşının tek dozu şu an eczanelerde yüksek fiyatlarla (tip 6, 11, 16 ve 18 HPV'ye karşı koruma sağlayan Gardasil aşısı 4 bin 668 TL) satılıyor. Tam koruma için gereken 3 dozun maliyeti asgari ücretli bir aile için erişilemez boyutta kalmaya devam ediyor.
Bakanlığın 2025 sözünün ardından sessizliğe bürünmesi üzerine, vatandaşların aşı ücretini geri alabilmek için SGK'ya açtığı davaların sayısının 2026 yılında rekor seviyeye ulaşması bekleniyor.
HPV nedir?
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre HPV, dünyada en yaygın cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan biri. Kadınlarda serviks kanserlerinin yüzde 99'u HPV enfeksiyonuyla ilişkili. Türkiye'de serviks kanseri kadınlarda en sık görülen dokuzuncu, jinekolojik kanserler arasında ise üçüncü sırada yer alıyor.
100'den fazla türü olan Human Papilloma Virüs, genellikle ağız içi, penis, vajina, anüs ve rahim ağzı gibi bölgelerde yerleşerek, ciddi hastalıklara neden olabiliyor. Düşük riskli HPV tipleri genellikle genital siğillere yol açarken, yüksek riskli tipler rahim ağzı, anüs, penis, vajina ve boğaz kanserlerine neden olabiliyor. Virüs, en sık cinsel yolla bulaşsa da enfekte havlu veya tuvalet gibi ortak kullanım alanlarından da geçebiliyor. Ayrıca, vajinal doğum sırasında anneden bebeğe bulaşma riski de bulunuyor.
