Tenisçi dirseği, el bileğini geriye kaldıran ön kol kaslarının tekrarlayan yük altında kalması sonucu dirseğin dış tarafındaki tendonların zorlanmasıyla ortaya çıkıyor. Rahatsızlık tıbbi dilde lateral epikondilit adıyla tanımlanıyor. Tenis oynamayan kişilerde de görülüyor. Kavrama, kaldırma, sıkma, bileği döndürme hareketlerinin sık tekrarlanması temel nedenler arasında yer alıyor. Dirseğin dış yanında başlayan ağrı, baskın kullanılan kolda gelişiyor. Bir fincanı kaldırma, kapı kolunu çevirme, el sıkma, kavanoz açma sırasında hissedilen sızı tipik yakınmalar arasında bulunuyor. İsim tenis sporunu çağrıştırsa da rahatsızlık iş, spor, hobi hareketleri sırasında oluşabiliyor.
Dirseğin dış yanındaki ağrının günlük işleri güçleştirmesi, tenisçi dirseğinin sebebine yönelik araştırmaları artırdı. Sporla bağlantılı sanılan rahatsızlığın mesleki hareketlerde de görülmesi, "neden olur" sorusunu arama trafiğinin ana eksenine taşıdı.
Tenisçi Dirseğinin Sebebi ve Risk Oluşturan Hareketler
Bir kavanoz kapağını açarken dirseğin dış yanında başlayan sızı, kısa süre içinde fincan kaldırmayı bile zorlaştırıyor. El sıkmak, çanta taşımak, kapı kolunu çevirmek ağrıyı yeniden çağırıyor. Şikâyet çoğu kez tek bir darbeyle gelmiyor. Ön kol aynı hareketi tekrar ettikçe tendon üzerindeki yük büyüyor, ağrı yavaşça yerleşiyor.
Rahatsızlığın temelinde ön kolun dış bölümündeki kasların aşırı kullanımı bulunur. El bileğini geriye doğru kaldıran kaslar, dirseğin dışındaki kemik çıkıntıya tendonlarla tutunur. Tekrarlanan yüklenme tendon dokusunda küçük hasarlara yol açar. Doku zaman içinde dayanıklılığını kaybeder. Ağrı çoğunlukla tutunma noktasında hissedildi.
En sık etkilenen yapılardan biri ekstansör karpi radialis brevis tendonu olarak bilinir. Kasın görevi el bileğini geriye kaldırmaya yardım etmek. Sürekli kavrama sırasında kas yeniden gerilir. Dinlenme süresi yetersiz kaldığında tendon liflerindeki bozulma ilerler. Rahatsızlığın yalnızca iltihaplanmadan kaynaklandığı görüşü her olguyu açıklamaz; tendon yapısındaki yıpranma temel mekanizma kabul edilir.
Raket sporlarında hatalı teknik, uygun olmayan ekipman, yoğun antrenman yükü riski artırır. Tekrarlanan ters vuruş sırasında ön kol kasları güçlü biçimde çalışır. Raket sapını gereğinden sıkı kavramak yükü yükseltir. Ağır raket kullanımı da dirsek çevresindeki dokuları zorlar. Spor geçmişi bulunmayan kişilerde mesleki hareketler benzer etki oluşturur.
Boya yapmak, tornavida çevirmek, çekiç kullanmak, kesim işlemleri yürütmek ön kol kaslarını tekrar tekrar çalıştırır. Marangozluk, tesisat işleri, kasaplık, bahçe çalışmaları risk oluşturan uğraşlar arasında bulunur. Bilgisayar faresi kullanımı sırasında bileğin uzun süre uygunsuz konumda tutulması şikâyeti tetikleyebilir. Müzik aleti çalarken yapılan tekrarlı el hareketleri de tendon yükünü artırabilir. Sorun meslekle sınırlı kalmaz.
Ağrı çoğunlukla dirseğin dışındaki kemik çıkıntı çevresinde başlar. Sızı ön kola doğru yayılabilir. Kavrama gücünde azalma hissedilir. Bileği geriye kaldırma, ağır bir nesneyi tutma, el sıkma sırasında yakınma artar. Dirsek dinlenirken ağrı hafifleyebilir. Süren yüklenme şikâyetin kalıcı hale gelmesine katkı sağlar. Tenisçi dirseği çoğu kişide tek bir yaralanma anıyla başlamaz; günlük yükün kademeli artması, dinlenme aralarının azalması süreci başlatabilir.
Dirsek ağrısının her türü tenisçi dirseği anlamına gelmez. Sinir sıkışması, eklem sorunu, bursit, boyundan yansıyan ağrı benzer yakınmalar oluşturabilir. Uyuşma, belirgin şişlik, hareket kaybı, travma sonrası başlayan şiddetli ağrı farklı değerlendirme gerektirir. Tanı muayene bulgularına göre konulur. Uzayan yakınmalarda sağlık kuruluşuna başvurulması gerekir. Tekrarlayan hareketin azaltılması, çalışma tekniğinin düzenlenmesi, ağrıya yol açan faaliyete ara verilmesi tendon üzerindeki yükü hafifletir. Uygun egzersiz programının kasların dayanıklılığını artırması, erken değerlendirmeyle birlikte uzun süren ağrı riskinin yönetilmesine yardımcı oluyor.
