Yaşlanmayı yavaşlatmaya yönelik çalışmalar son yıllarda hız kazanırken, İspanya'dan gelen yeni bir araştırma bilim dünyasında geniş yankı uyandırdı. Barselona Özerk Üniversitesi'nde yürütülen çalışmada geliştirilen tek dozluk gen terapisi, yaşlı farelerde dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. Araştırmacılar, FGF21 adı verilen metabolik hormon üzerine geliştirdikleri tedavi sayesinde yalnızca yaşam süresinin uzamadığını, aynı zamanda yaşlanmayla birlikte ortaya çıkan birçok sağlık sorununun da önemli ölçüde azaldığını açıkladı. Uzun yıllardır yaşlanma karşıtı tedaviler üzerinde çalışan bilim insanları, elde edilen verilerin şimdiye kadar bu alanda ulaşılan en dikkat çekici sonuçlardan biri olduğunu belirtiyor. Özellikle tek seferlik uygulamayla uzun süreli etki sağlanabilmesi, çalışmayı daha da önemli hale getiriyor. Araştırmanın sonuçları, yaşlanma biyolojisi ve gen terapileri üzerine çalışan uzmanlar tarafından yakından takip edilirken, gözler şimdi insan deneylerine çevrilmiş durumda.
Molecular Therapy dergisinde yayımlanan araştırmada, yaşlı farelere uygulanan tek dozluk FGF21 gen terapisi sonrasında yaşam süresinde yüzde 20'nin üzerinde artış gözlemlendi.
Araştırmacılar, gen terapisi sayesinde farelerin kas hücrelerinin sürekli olarak FGF21 hormonu üretmeye başladığını ve bu etkinin tüm vücuda yayıldığını belirtti.
27 ay süren araştırma boyunca tedavi uygulanan farelerde metabolik sağlık göstergelerinde belirgin iyileşmeler kaydedildi.
Çalışmada yalnızca yaşam süresinin değil, yaşam kalitesinin de olumlu yönde etkilendiği görüldü.
Tedavi uygulanan farelerde yağ dokusundaki iltihaplanmanın azaldığı, karaciğer ve böbrek fonksiyonlarının daha sağlıklı kaldığı tespit edildi.
Kalpte yaşlanmaya bağlı olarak görülen bazı sorunların büyük ölçüde engellendiği belirtilirken, fiziksel performans, dayanıklılık ve koordinasyon alanlarında da daha iyi sonuçlar elde edildiği açıklandı.
Araştırmanın en dikkat çeken sonuçlarından biri de beyin üzerindeki etkiler oldu.
Bilim insanları, tedavi uygulanan yaşlı farelerin hafıza ve öğrenme testlerinde daha başarılı sonuçlar verdiğini belirledi.
Bazı testlerde elde edilen verilerin genç farelerin performans seviyelerine yaklaştığı ifade edildi.
FGF21 tabanlı gen terapisi üzerine çalışmalar yalnızca laboratuvar ortamıyla sınırlı kalmıyor.
ABD merkezli biyoteknoloji şirketi Kriya Therapeutics, aynı teknoloji üzerine geliştirdiği tedavi yöntemini insanlarda test etmeye hazırlanıyor.
İlk klinik deneylerin 2026 yılı içerisinde başlaması beklenirken, uzmanlar farelerde elde edilen sonuçların insanlar üzerinde de aynı şekilde gerçekleşip gerçekleşmeyeceğinin yapılacak çalışmalarla netleşeceğini belirtiyor.
Araştırmacılar, tüm belirsizliklere rağmen tek dozluk bir uygulamanın yaşlanma sürecine yönelik bu kadar kapsamlı etkiler göstermesinin gelecek adına önemli bir gelişme olduğunu ifade ediyor.
