Türkiye Satranç Federasyonu (TSF) kadın satranççılara ayrımcılık mı uyguluyor sorusu gündemde. Dört yaşından beri satranç sporu ile ilgilenen, Milli Takım sporcusu, Türkiye kadınlar ELO sıralamasında 2'nci sırada yer alan, Türkiye'nin yüz akı, 'gelecek vadeden yıldızı' diye nitelenen kadın satranççılardan Gülenay Aydın ve annesi Ertan; haksızlığa uğradıklarını ifade ediyorlar. Türkiye Satranç Federasyonu'nda kadınlara yönelik ayrımcılık uygulanmasından şikâyetçiler.
Anne Tolunay Ertan, bu şikayetleri nedeniyle kızının Milli Takım'a alınmadığını, bugüne kadar uygulanan kriterlerin de keyfi olarak değiştirildiğini söyledi.
Gülenay Aydın, 4 yaşından beri satranç oynayan, henüz 19 yaşında genç bir sporcu. Üniversite öğrencisi de olan Gülenay Aydın'ın adı bugünlerde 'başarıları' ile değil, 'kadın sporculara ve özellikle kendisine karşı uygulanan ayrımcılığa nazik isyanı' ile gündemde. Türkiye Satranç Federasyonu tarafından kadın sporculara uygulanan ayrımcılığı annesinin dile getirmesi ve ilgili yerlere konuyu anlatması nedeniyle Milli Takım'a alınmayan Gülenay Aydın bu ayrımcılığa karşı sesini duyurmaya çalışıyor.
Nazikçe haksızlığa isyan eden sporcu
Gülenay Aydın, 'Satranç kamuoyuna açıklamamdır' başlığı ile sosyal medyasından duyurduğu açıklamada, kendisine ve kadın sporculara karşı uygulanan ayrımcılığı, nazik bir dille, kırıp dökmeden dile getirdi. Yurtdışında bulunan Gülenay Aydın ve annesi Tolunay Ertan, 24 Saat Gazetesi'ne yaptıkları açıklamada, yaşadıklarını anlattı. Henüz 19 yaşında, başarıları ile adından söz ettiren genç sporcu Gülenay Aydın, '5 yıl boyunca onur ve gurur duyarak giydiğim ve her turnuvada ülkem için elimden gelenin en iyisini yapmaya çalıştığım A Milli Takım formasını 2026 yılında düzenlenecek olan olimpiyatlarda giyemeyeceğim için üzgünüm' dedi.
'Gelecek vadeden yıldız'
Gülenay Aydın, oynadıkları maçlara göre diğer oyuncularla seviyesini/gücünü ifade eden ELO derecelendirme sisteminde Türkiye'de ikinci sırada yer alıyor. Türkiye'nin yetiştirdiği en başarılı, uluslararası arenada adından söz ettiren yıldız kadın satranççılardan biri:
Türkiye'deki en iyi iki kadın satranççıdan biri olan Gülenay 4 yaşından beri satranç oynuyor. 5 yıldır A Milli Kadın Takım formasını taşıyor. Avrupa'da ve dünyada Türkiye'yi temsil etti. 200'den fazla madalyası var.
Kadın Uluslararası Usta (WIM) ünvanına sahip Gülenay, Kadın Büyükusta (WGM) ilk normunu da alan başarılı bir sporcu. Dünya satranç otoritelerinin 'gelecek vadeden yıldız' olarak gösterdiği bir kadın satranç oyuncusu: Gülenay Aydın aynı zamanda Yaşar Üniversitesi Tercümanlık bölümünde ikinci yılını okuyor, yani başarılı bir üniversite öğrencisi de:
Satrançta da mı ayrımcılık yapılıyor? Pes! Başarılı genç kadın satranç oyuncusu Gülenay Aydın, Olimpiyatlarda, Milli Takıma seçilmediğini çok nazik bir dille anlatırken ayrımcılığa dikkat çekmiş. Siz de mi @tsfresmi ? Kriterleri 'adrese teslim' değiştirme iddiasına yanıt verecek: https://t.co/ymrjNub8HE
— Özlem Akarsu Çelik (@oakarsucelik) February 3, 2026
Kadın satranççılara karşı ayrımcılık!
Gülenay Aydın hem sosyal medyasından yaptığı paylaşımda, hem de 24 Saat Gazetesi'ne yaptığı özel açıklamada bu ayrımcılığın nasıl geliştiğini anlattı. Yurt dışında olduğu için WhatsApp üzerinden ulaştığımız Gülenay Aydın, uğradığı haksızlığı, kadın sporculara yönelik ayrımcılığı şöyle anlattı:
'A Milli Takım kadrosu oluşturulduktan sonra, erkeklere sabit aylık 30 bin TL maaş bağlandı. Bütün erkek A milli takımı bu maaşı alıyordu. Ama kızlar, sebebini bilmediğimiz şekilde almadı. Biz bu durumu sorguladık, 'kadınlara niye maaş yatmıyor?' diye. Aslında annem asbaşkan Seçkin Bey (Seçkin Serpil) ile konuşmuş, bir grup içinde, sohbet sırasında sormuş. Asbaşkanımız da 'biz bunu sunduk ama ana sponsorumuz (Ana sponsor İş Bankası) kabul etmedi. O yüzden sadece erkeklere verebiliyoruz' demiş. Annem de sonrasında İş Bankası ile iletişime geçti. İş Bankası da böyle bir durumun olmadığını iki milli takım için de bu paranın verilmesi gerektiğini söyledi. İş Bankası federasyon ile iletişime geçtikten iki gün sonra bizim 6 aylık geriye dönük bütün paramız yatırıldı. Ama federasyondan bunun kendilerinden kaynaklanmadığı, aradaki süreç uzadığı için paranın verilmediği söylendi.'
'Maç eksiğim var ama kurallar neden değiştirildi?'
Federasyonun A Milli Takım seçmeleri için kriterini sitesinde de yayınladığını, bu kritere göre 1 Ocak 2025-1 Ocak 2026 arasında 54 maçı olması gerektiğini belirten Gülenay Aydın, 'Açıkçası benim 52 maçım var. Kritere uymuyorum, almamaları gayet doğal. Ama benim itirazım, bu resmi kriterlere rağmen, 1 Ocak 2005 değil, 1 Aralık 2024'ten başlatmaları. Yani süreyi 13 aya çıkarmaları. Asıl kritere bakılmadığı için de milli takıma alınan sporcular değişiyor. Yeni sporcu geldi, Ocak'tan başlasa bu kişi alınmayacaktı örneğin. Neden bu kural değiştiriliyor onu soruyorum. Eski kural sayfada durmasına rağmen, kafalarına göre neden değiştiriliyor. Federasyon ile konuştuk, hatta ısrarla sorduk, ama bizim yanlış anladığımızı, kriterin öyle yazmadığını, Aralık'tan başladığını söylediler. Oysa kriterde tarih kesin belirtiliyor' diye konuştu.
Özetle Gülenay'ın dile getirdiği gibi kural var ama ilan edildiği gibi uygulanmadı.
'Öğrenci olduğum ve devam zorunluluğu göz ardı edildi'
Gülenay Aydın, kriter konulmasını olumlu bulduğunu, ancak maç sayısı verilirken sporcuların okullarının ve devam zorunluluğunun da göz ardı edilmemesini gerektiğini söyledi.
Bütün bu süreci tek başına göğüsleyen, iddia edildiği gibi ana sponsor İş Bankası'nın sadece erkek sporculara maaş verilmesi yönündeki iddiasının doğru olmadığını kanıtlayan ve kadın sporcuların geriye dönük maaşlarının ödenmesini sağlayan anne Tolunay Ertan, kızının takım dışı bırakılmasını kendisinin İş Bankası ile görüşmesine bağladı. İş Bankası ile görüşmesinden sonra federasyon ile sorun yaşadıklarını anlatan Tolunay Ertan, 'Çok sorun yaşadık, yalanlandık. Hatta As başkan Seçkin Bey'in öyle söylemediği yayılmış. Oysa grup içerisinde konuştu kendisi' dedi. Bu konuşmada kadın milli takımına uygulanan ayrımcılığa da yer verdiğini anlatan Tolunay Ertan, 'Daha önce de erkek milli takıma kamp yaptırılırken, otellerde ağırlanırken kadın milli takıma kötü koşullarda kamp yaptırıldı. Dağın başında, kimsenin olmadığı, restoranın, en yakın bakkalın 11 km olduğu yerde kadınların kamp yaptığını da anlattım as başkana. Ana sponsorun ödemesini de hatırlattım, neden erkek takıma veriliyor da kadın takıma verilmiyor diye sordum. As Başkan da 'Biz projeyi sunduk, ama İş Bankası projeyi uygulamadı' dedi. Ben itiraz ettim, İş Bankası'nın kadın takıma bunu yapmayacağını söyledim' diye anlattı.
'Federasyon Başkanı Fethi Apaydın 'bekle' dedi, ama:'
Federasyon Başkanı Fethi Apaydın'ın kendisini aradığını, 'bekle biz çözmeye çalışacağız' dediğini de aktaran Tolunay Ertan, 'Tamam o zaman, beklerim. Sizi ezip geçmeyim dedim. Aslında bankanın bunu yapmayacağını, dört yıldır bu desteği verdiğini biliyordum, ama belki durumu düzeltirler diye bir şans daha verdim federasyona' diye konuştu. Aradan uzun süre geçmesine rağmen durumun değişmemesi nedeniyle İş Bankası yöneticilerine ulaştığını ve sorunun böyle olmadığını ortaya çıkardığını aktaran Tolunay Ertan, 'İş Bankası ile görüşmesinde, Kadın Milli Takımı daha çok desteklemek istiyoruz. Ancak bu koşullarda ancak bu kadarını yapabiliyoruz. Federasyon ile iletişime geçeceğiz, sorunu çözeceğiz' denildiğini, aradan bir hafta geçmeden, erkek milli takıma Mart ayından itibaren yapılan ödemenin, Ağustos ayında toplu olarak kadın milli takıma da yatırıldığını aktardı.
'Federasyon ile ilişkiler gerildi'
Tolunay Ertan, kadın sporcuların haklarını aradıktan sonra federasyonla ilişkilerinin gerildiğini belirtti. Kendisinin doğru bir şey yaptığını ama bu süreçten sonra da federasyon tarafından bir sürtüşme yaratıldığını kaydeden Anne Tolunay Ertan, Gülenay Aydın'ın takıma alınmamasını da buna bağladı. 12 ay içerisinde 54 maç yapılmasının baz alınması gerektiğini, resmi kriterin bunu öngördüğünü, ancak hiçbir açıklama yapılmadan, resmi kritere rağmen sürenin 13 aya çıkarıldığını, 'adrese teslim' kriter değiştirildiğini, bu 13 ay baz alınmasaydı, takıma alınan kadın sporcunun maç sayısının Gülenay'dan da az olduğunu anlattı.
'Gülenay satranca devam edecek'
Kızının isyanının kendisinin alınmaması değil, yapılan haksızlık olduğunun da altını çizen Tolunay Ertan, 'Yapacağımız bir şey yok sonrası için. Ama Gülenay kırgın. Ağustos'tan beri yaşadığımız bu süreç içerisinde stresten kızım tiroid hastası oldu. Bundan sonrası için önümüze bakacağız' diye konuştu.
Yönetimsel tercih mi?
Türkiye'nin en güçlü iki kadın oyuncusundan biri, milli takıma alınmadığını resmi bildirimle değil, takım arkadaşlarından öğrendi.
Tablo basit aslında... Türkiye'nin en başarılı kadın sporcularından biri, formdayken, ülke sıralamasında 2'nciyken, iki maçlık bir hesapla olimpiyat dışında bırakılıyor. Üstelik tek hedefi milli takımda ülkesini temsil etmek iken...
Türkiye Satranç Federasyonu'nun kadın-erkek eşit verilen sponsor desteklerini adil dağıtmadığı iddiaları da tabloyu daha da tartışmalı hâle getiriyor.
Bu gerçekten sportif bir karar mı, yoksa yönetimsel bir tercih mi? Mesele iki maç değil, mesele en iyiyi koruyamayan, genç bir yıldızı küstüren bir yönetim anlayışı mı?
Satranç kamuoyunda tartışma burada başlıyor. Bu 54 maç kriteri kim tarafından belirlendi? Hangi bilimsel ya da sportif gerekçeye dayanıyor? Ve daha kritik bir soru? Eğer başarılı yıldız sporcular örneğin GM Mustafa Yılmaz, GM Vahap Şanal ya da GM Ediz Gürel ya da GM Yağız Kaan Erdoğmuş gibi dünyanın takip ettiği genç erkek sporculardan birinin '2 maç eksiği' olsaydı, aynı karar verilecek miydi?
Yoksa bu katı uygulama yalnızca kadın sporcular için -ya da özellikle Gülenay için- mi geçerli?
Satranç camiası kulislerinde ayrıca, ana sponsor Türkiye İş Bankası'nın bu ve benzeri yönetimsel yaklaşımlar nedeniyle sponsorluktan çekildiği de konuşuluyor.
Federasyon mu öncelikli şirket mi?
Öte yandan edindiğimiz bilgilere göre, Satranç Federasyonu Başkanı Fethi Apaydın 9 Ekim 2024 tarihinde yapılan kongre ile seçilerek başkan oldu. O sürece kadar Apaydın Satranç Kulübü sahibi (Apaydın Organizasyon Otelcilik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi) olan Fethi Apaydın, yasal olmamasına rağmen 10 Ocak 2025 tarihine kadar şirket ile ilişkisini kesmedi. Kulüp başkanlığını etik ve hukuk dışı şekilde federasyon başkanlığı ile birlikte yürüten Fethi Apaydın, 10 Ocak 2025 tarihinde, yani başkanlığından üç ay sonra şirketi eşi Deniz Apaydın'a devretti.
İddia odur ki, Fethi Apaydın ve ekibi milli takım belirlemelerinde ve öne çıkarılacak sporcular bakımından, Apaydın Satranç Kulübü'nden gelen sporculara öncelik vermektedir. Nitekim ismi verilmese de kriterin 13 aya çıkarılmasıyla seçilen kadın sporcunun da Apaydın Satranç altyapısından geldiği, hatta antrenörlük de yaptığı belirtiliyor. Ayrıca öne çıkarılan ve desteklenen diğer satranç oyuncularının da yine aynı altyapıdan geldiği iddiaları var.
Satranç Federasyonu yönetiminden yanıt bekleniyor
Bütün bu iddialara Fethi Apaydın'dan ve Türkiye Satranç Federasyonu'ndan açıklama gelmesi halinde bu sayfada yer verilecektir. Zira kendilerine ulaşmamız mümkün olmadı.
