Trombosit yüksekliği (trombositoz), kandaki trombosit (platelet) sayısının normalin üzerine çıkmasıdır. Genellikle normal trombosit değeri 150.000–450.000/µL arasındadır. Bunun üzerindeki değerler trombositoz olarak değerlendirilir.
Trombosit yüksekliğinin başlıca nedenleri şunlardır:
1. Reaktif (Sekonder) trombositoz (En sık görülen neden)
Vücudun başka bir duruma verdiği yanıttır.
- Demir eksikliği
- Enfeksiyonlar (bakteriyel, viral veya mantar)
- İltihabi hastalıklar (romatizmal hastalıklar, iltihaplı bağırsak hastalıkları vb.)
- Yakın zamanda geçirilen ameliyat veya travma
- Kan kaybı
- Bazı kanser türleri
- Dalağın alınmış olması veya dalağın iyi çalışmaması
- İyileşme dönemindeki ağır hastalıklar
2. Primer (Esansiyel) trombositemi
Kemik iliğinin trombositleri gereğinden fazla üretmesiyle oluşan daha nadir bir kan hastalığıdır. Bu durumda pıhtılaşma veya kanama riski artabilir.
Belirtileri Nelerdir?
Çoğu kişide hiçbir belirti görülmez ve rutin kan tahlilinde fark edilir. Ancak yüksek seviyelerde şu belirtiler ortaya çıkabilir:
- Baş ağrısı
- Baş dönmesi
- Görme bozukluğu
- El ve ayaklarda yanma veya uyuşma
- Burun veya diş eti kanaması
- Kol ya da bacakta pıhtı oluşumu
- Nefes darlığı veya göğüs ağrısı (ciddi durumlarda)
Ne Zaman Tehlikelidir?
- Trombosit sayısının 450.000'in üzerinde olması değerlendirme gerektirir.
- 600.000–800.000'in üzerindeki değerlerde nedenin araştırılması önemlidir.
- 1.000.000/µL'nin üzerindeki trombosit değerleri pıhtılaşma ve bazı durumlarda kanama riskini artırabileceğinden acil değerlendirme gerektirebilir.
Tedavi
Tedavi, trombosit yüksekliğinin nedenine göre değişir:
- Demir eksikliği varsa demir tedavisi uygulanır.
- Enfeksiyon varsa enfeksiyon tedavi edilir.
- İltihabi hastalıklar kontrol altına alınır.
- Kemik iliği kaynaklı bir hastalık saptanırsa hematoloji uzmanı tarafından ilaç tedavisi ve yakın takip planlanır.
